مىدهد و چون به خود مىآيد توبه مىكند و معنى : « مِنْ قَرِيبٍ » همين است كه چون به خود آمد و شدّت ميل و خواهش نفسانى تخفيف يافت متوّجه مىشود بد كرده است هماندم و به زودى پشيمان شده توبه مىكند چنان كه در امور مادّى هم نظير اين زياد مشاهده مىشود و شايد از روايات و منقولات كه پيشتر مفصّل نوشته شده است بر قبول توبه هاى متوالى كه پى هر گناهى پشيمانى و توبه باشد مقبول است اشاره به همين تعبير و گفته ى ما باشد . 2 - در جمله ى آخر : « عَلِيماً حَكِيماً » شايد اشاره باشد كه شما در دل توبه كنيد كه علم خدا و حكمتى كه شما را آفريده و سعادت شما را در پاكدامنى معيّن كرده است اين توبه را مىداند و شما را فرد پاكدامن سعادتمند مىشناسد . 3 - در آيت دوّم مردم بدكار كه تا دم مرگ دستبردار نيستند و وقتى توبه مىكنند كه سودى ندارد يا كافران كه توبه ناكرده از جهان مىروند هر دو مشمول ، عذاب معرّفى شده‌اند با اينكه بايستى ميان اين دو دسته تفاوت باشد ، شايد جهت تساوى سرنوشت آنها از اين جهت باشد كه شخص بدكار بواسطه ى اصرار به آن مانند منكر زشتى كار خود هست و منكر هم كافر است ، پس فاسق بيباك با كافر يكسان است و شايد جمله ى : « أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً » براى سرنوشت هر دو دسته است در مرحله ى اوّل پس از مرگ ولى چون فاسق عقيده و فكرش سالم است و توانسته است با عقيده به آفريننده ى خود مربوط شود اگرچه به عمل دور و با فاصله است ممكن است در مرحله ى اوّل پس از مرگ با كافر برابر و گرفتار باشد ، ليكن پس از آن عقيده اش او را نجات دهد و كافر در گرفتارى هميشگى بماند چون در آيه مجمل گفته شده است كه براى آنها عذاب فراهم است و از مراحل بعدى چيزى گفته نشده است .