معنى لغات : « و ليخش » از مصدر خشيه بمعنى ترس با احترام و تعظيم و علم بشخصيت و ارزش آنچه از او مىترسند . « سديدا » از سداد بمعنى صواب و عدالت و درستى و محكم كردن . « يصلون » از مصدر صلَّى بر وزن فعل بمعنى كباب كردن و به آتش داشتن و در آتش بردن ، « سعيرا » شعله هاى آتش يا آتش مشتعل . جهت نزول : اسباب النّزول سيوطى : ابن عبّاس گفت : عرب به دختر خود ارث نمىداد و هم به پسرها كه به حد دفاع و جنگ نرسيده بودند . اوس بن ثابت از اصحاب پيغمبر بود از دنيا رفت دو پسر كوچك و يك دختر از او باقى ماند خالد و عرفطه پسر عموهاى او تمام اموالش را تصرّف كردند ( البتّه ببهانه اى كه وارث ندارد ) ، همسر او حضور پيغمبر ( ص ) رسيد و شكايت كرد ، اين آيه نازل شد . ترجمه : [ اينك دستورى براى بازمانده ز مرده ] 7 مردان و زنان ز بازماندهء از پدر و مادر و خويشان خود چه كم بود يا زياد بهره به اندازه دارند و چون بهنگام بخش بازمانده ، فقيران و بيچارگان و خويشان حاضر باشند با ايشان به خوبى سخن بگوئيد و چيزى از آن بايشان دهيد ، 9 و بايد مردم در انديشه ى كار خود باشند كه اگر مردند و بچّه هائى ناتوان بجاى گذاردند آنها چه خواهند كرد پس براى خدا پرهيزكار باشند و سخن درست بگويند [ در وصيّت و بخشيدن مال بكس زيان نرسد ] 10 و البتّه كسانى كه مال يتيمان خورند چنان است كه آتشى در شكم كرده‌اند و به زودى بشعله سوزان جهنمشان بدارند . سخن مفسّرين : « مِمَّا قَلَّ مِنْه أَوْ كَثُرَ ) * تا آخر » 7 تفسير ابو السعود : 1 - اين كلمات اشاره است كه اموال براى همه ى وارثها است و اختصاص ندارد بعضى از اموال ببعضى از ورثه مثل اسب و اسلحه بپسر بزرگ . 2 - كلمه ى مفروضا مىفهماند كه اگر وارث دنبال سهم خود نرود حقّش ساقط نمىشود ، چون واجب و ثابت شده است . « وَإِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ ) * تا * ( فَارْزُقُوهُمْ » 8 ابو الفتوح : عدّه اى از قدماى مفسّر و