ابراهيم عاملي ( موثق )

339

تفسير عاملي ( فارسي )

كار زندگى و حفظ مال است . مجمع : بهتر آنست كه بگوئيم : رشد يعنى عقل و خرد و توانائى نگهدارى سرمايه بطور شايسته چنان كه همين معنى از امام باقر روايت شده است . تفسير الميزان طباطبائى كه تاكنون مجلَّد چهارم آن بما رسيده است در اين جمله مىنويسد : دين اسلام تفكيك كرده است ميان وظائف در غير كارهاى مالى و تصرّفات مالى ، در غير مالى فقطَّ بلوغ را شرط تكليف كرده است كه در برابر تمام وظائف از عبادات و حدود و ديات شخص بالغ موظَّف و مسئول است ولى در تصرّفات مالى بلوغ و رشد هر دو را شرط معيّن كرده است تا نظام زندگى اقتصادى مردم محفوظ بماند . « وَلا تَأْكُلُوها إِسْرافاً » 6 طبرى : يعنى از مال يتيم نخوريد جز آنچه خدا براى شما مباح كرده است . مجمع : يعنى بيش از اندازه ى احتياجتان از مال يتيم نخوريد چون اگر اختياردار يتيم محتاج بود به اندازه ى اجرت و قوت لازم خود مىتواند بخورد چنان كه محمّد بن مسلم از امام باقر يا صادق پرسيده است كه اگر كسى گاو و گوسفند يتيم در تصرّفش باشد مىتواند با مال خودش مخلوط كند در تصرف و استفاده ؟ فرمود : اگر به كار آنها رسيدگى مىكند و آب آنها را مهيّا مىكند و اگر فرار كنند يا گم شوند پى آنها برود و آنها را بياورد ، در اين صورت ميتواند از شير آنها بخورد به آن اندازه زيان ببچه ى آن نرسد و بىباك در صرف شير آنها نباشد . « وَبِداراً » 6 همه ى مفسّرين اين كلمه را چنين معنى كرده‌اند : مال يتيمان را نخوريد جلوتر از رشد و بزرگى آنها از ترس آنكه بزرگ شوند و ناچار شويد به آنها واگذاريد و از استفاده محروم شويد . « فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ » 6 مجمع : در حدّ معروف و مقصود از اين جمله اختلاف است : سعيد بن جبير و مجاهد گفته‌اند متصدّى اموال يتيم در صورت احتياج مىتواند از آن به قرض بردارد كه بعد بپردازد . و از امام باقر ( ع ) هم اين را نقل كرده‌اند .