پيغمبر به او فرمود : يكى را رها كن . « أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ » 3 يعنى آنچه را دست راست شما مالك مىشود ، و چون علامت مالك شدن تصرّف است و بيشتر تصرف و بدست گرفتن با دست راست انجام مىشود از اين روى زر خريد و غلام و كنيز را « ملك يمين » ناميده‌اند . تفسير سيد احمد خان هندى : اين جمله براى آن زنها است كه پيش از اين آيات همسر با كسى بوده‌اند يا مطابق رسم جاهليت زر خريد اشخاص بوده‌اند ، و اسلام بعد از آن اين عمل را ممنوع كرد به اين آيه « فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِداءً » يعنى بعد از اين انسانى زر خريد كسى نمىشود « 1 » . « ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا » 3 ابو الفتوح : از پيغمبر ( ص ) روايت كرده‌اند كه فرمود يعنى اين روش نزديكتر است به اين كه ستم نكنيد . و بروايت ديگر يعنى : مايل و منحرف از راه حقّ نشويد ، و مجاهد جمله ى : « تعولوا » را گمراه كردن معنى كرده است . و فرّاء و اصمّ تجاوز معنى كرده‌اند چون كلمه ى : عول باصطلاح از اضداد است كه دو معنى ضدّ يكديگر دارد و بمعنى زيادى و كمى است ، شافعى گفته است عول يعنى زيادى عيال ولى ديگران اين معنى را نگفته است ، ( با نظر شافعى معنى جمله چنين است : اين روش نزديكتر است به اين كه عيالمند نشويد و عائله شما زياد نشود . ) و ابو حاتم گفته است : اگر از اعال يعيل اعالة باشد بمعنى زيادى عيال است و اگر اين معنى مقصود باشد بايد جمله ( تعيلوا با ضمّ تا تلفّظ شود ) . ابو عمر بن علا گفت : ( اختلاف و تعدّد معانى و موارد استعمال لغت عرب بقدرى زياد است كه من نمىتوانم بر كسى اعتراض كنم و يا گفته ى كسى را غلط بشمارم و با خود مىگويم : شايد عرب آن را استعمال كرده است و من از آن بيخبرم ) . و طلحه بن مصرف اين جمله را : « يعيلوا » خوانده است بمناسبت لغت عموم اعراب كه در زيادى عيال اينجور جمله تلفّظ مىكنند . و طاوس اين جمله را : لا تعتلوا با دو تاء قرائت كرده است مشتقّ از علَّت اين بود گفتار ابو الفتوح .

--> ( 1 ) و رساله اى نوشته است « تنزيه الاسلام عن شين الامة و الغلام » .