ابراهيم عاملي ( موثق )

285

تفسير عاملي ( فارسي )

گفتند : اى محمّد تو مىگوئى مؤمنين به تو اهل بهشت هستند و منكرين تو دوزخى ، اكنون بگو كى مؤمن و بهشتى است و كى كافر و دوزخى ؟ اين آيه نازل شد . ابو العاليه گفته است : مؤمنين از پيغمبر ( ص ) خواستند كه وسيله ى امتياز ميان آنها و منافقين باشد اين آيه نازل شد و در معنى آيه اختلاف است . ابن عبّاس و مقاتل و ضحّاك گفتند : كلمه ى « انتم » خطاب بمنافقين است ، يعنى : خدا نمىگذارد كه مؤمنين مشتبه و آميخته باشند با شما منافقين به همين روش كه اكنون اظهار اسلام مىكنيد تا از يكدگر جدا بكند ، و عدّه اى گفته‌اند : كلمه ى « انتم » خطاب بمؤمنين است و معنى چنين است : خدا نمىگذارد كه شما مؤمنين به همين طور كه هستيد آميخته با منافقين بمانيد تا وسيله ى تميز فراهم شود ، و قراء كوفه « يميّز » با ضم ياى اوّل و فتح ميم و تشديد و فتح ياى دوم قرائت كرده‌اند و بقيه ى قراء « يميز » بفتح ياى اوّل و كسر ميم و سكون ياى دوم قرائت كرده‌اند و نتيجه ى معنى تفاوت نمىكند . تفسير نشابورى : كلمه ى خبيث مقدّم بر طيّب آورده شده است براى اينكه چون پست است و بايد جدا شود پس منظور و مورد گفتگو در جمله خبيث است و بايد از آن سخن گفته شود . « لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ » 179 مفسّرين از اين جمله چنين نتيجه گرفته‌اند خدا مؤمن و منافق را بهر وسيله باشد مانند گرفتاريها و تكاليف از يكدگر جدا مىكند ولى اطَّلاع از غيب و اسرار نهانى مناسب با ساختمان بشر نيست و نمىشود كه مردم بواسطه ى اطَّلاع از غيب مؤمن و منافق را بشناسند . « يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِه » 179 مفسّرين اين جمله را در برابر جمله ى سابق براى توضيح آن دانسته‌اند كه اطَّلاع از غيب فقط براى آنهائى است كه خدا برسالت انتخاب مىكند كه آنها مطَّلع مىشوند چه كسى مؤمن و چه كسى منافق است . مجمع از سدّى نقل است : مقصود از اين جمله اين است كه خدا پيغمبر را از مردمان صالح انتخاب مىكند ، امّا او را هم از غيب مطَّلع نمىكند .