ابراهيم عاملي ( موثق )

253

تفسير عاملي ( فارسي )

[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 159 تا 160 ] فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّه لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ( 159 ) إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّه فَلا غالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِه وَعَلَى اللَّه فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ( 160 ) معنى لغات : « لنت » از مصدر لين و ليان بمعنى نرمى و ملايم بودن . « فظَّ » درشت ، بدجو ، سخت . « لانفضّوا » از فضّ بر وزن فعل بفتح فاء بمعنى شكستن چيزى كه پاره هاى آن پراكنده بشود . ترجمه : 159 اى محمّد از مهر خدا بود كه تو براى اين مردم نرم دل شدى و اگر درشتخو و سخت دل بودى همانا ز پيرامون تو پراكنده مىشدند پس تو از آنها در گذر [ و سستىشان در جنگ ببخش ] و آمرزش آنان بخواه و با ايشان در كار مشورت كن و چون آهنگ كارى كردى خداى را پشتيبان خود بدان [ و دو دل مباش ] كه خدا مردم با توكّل را دوست بدارد . 160 چه اگر خدا يارىتان كند كس بر شما چيره نباشد و اگر او بيچاره تان كند جز او كه باشد كه يارى شما كند ؟ راستى بايستى كه مؤمنين خداى را پشتيبان خود بگيرند و بس . سخن مفسّرين : « فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ » 159 ابو الفتوح نوشته است : اشاره در اين آنست كه از دو بيرون نيست يا تو را آزارند يا مرا اگر تو را مىآزارند من شفيعم « فَاعْفُ عَنْهُمْ » و اگر مرا آزارند ، تو شفيع باش « وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ » . مجمع : جمله ى اوّل يعنى : بگذر از آنچه ميان تو و ايشان بوده است . جمله ى دوّم يعنى : آمرزش بخواه در برابر آنچه ميان من و ايشان بوده است . و بعضى گفته‌اند : يعنى در گذر از فرارشان بروز احد و آمرزش اين گناهشان بخواه .