« عَرْضُهَا السَّماواتُ » 133 طبرى : يعنى گشادگى آن بهشت به اندازه ى آسمانها است . ابو الفتوح : چون بطور عادت طول بيشتر از عرض است ، عرض معيّن شده است براى مبالغه كه چون عرض اين اندازه است طول آن خداى داند و بس مثل اين آيه : « مُتَّكِئِينَ عَلى فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ » يعنى : تكيه مىكنند بر تشكهائيكه آستر يا درون آنها از پرنيان است پس معلوم است كه رويه دايره چقدر مهمتر باشد . در مجمع البيان از ابو مسلم اصفهانىّ نقل كرده است مقصود از عرض در معرض معامله گذاردن و به قيمت در آوردن است يعنى قيمت آن باندازهء قيمت آسمانها است ، و مقصود بزرگى و اهميت ارزش آن است كه چيزى با آن برابر نمىشود . مفسّرين نوشته‌اند : از پيغمبر ( ص ) پرسيدند : اگر بهشت به اندازه ى زمين و آسمان باشد پس جهنّم در كجا است ؟ جواب فرمود : سبحان اللَّه ، چون روز مىآيد شب كجا است ؟ « أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ » 133 مجمع : يعنى اين بهشت فراهم شده است براى آنهائى كه اطاعت خدا و رسول كرده‌اند و يا مخصوص آنهائى است كه اطاعت را براى خود وسيله ى نگاهبانى از عذاب قرار داده‌اند . تلخيص و توضيح كلام كاشانى در تأويلات : همانطور كه بشما گفتيم براى چيره شدن بر دشمن به خدا توكّل كنيد ، مىگوئيم براى روزى هم توكّلتان به خدا باشد نه به خوردن ربا و مانند كافران كه از صفات توحيد و جمال و جلال خداوند محروم هستند مردم رباخوار هم از كارهاى خدائى محجوب و در پرده هستند ، پس اين پرده را از جلو خود برداريد و بوسيله ى دست برداشتن از كارهاى خود شتاب كنيد بسوى آمرزش و كار خداوندى . و چون عالم ظاهر و عالم ماده از افعال خداوند است و آنچه او ايجاد كرده است همه خوب است و بد تصوّر ندارد اين عالم را جنّت افعال ناميده‌اند و چون مردم ، اين عالم ماده و افعال خدائى را