است ، ولى مشهور آن است كه نام محلَّى است . مىگويند آنجا متعلَّق ببنى غفّار بوده است . « وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ » 123 ابو الفتوح نوشته است : از علىّ عليه السّلام روايت كرده - اند كه فرمود : ما ببدر حاضر آمديم در ميان ما سوارى كه اسب داشت نبود . الَّا مقداد الاسود ، و ديگران يا پياده بودند يا هر دو مرد يا سه مرد بر شترى بوديم و آن - شب كه بر دگر روز كارزار بود همه كس بخفتند ، مگر رسول خداى كه او در بن درخت خارى ايستاده بود نماز مىكرد تا صبح برآمد . فخر : ارتباط اين آيه بسابق اين است كه تسلط مسلمين با كمال ضعف و ناتوانى بر كافران كه چند برابر آنها بودند نشانه است بر اينكه انسان با توكّل به خدا و صبر به مقصود مىرسد و نيز تأكيد است براى اينكه با صبر و تقوى حيله ى كافران در شما كارگر نخواهد بود . « إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ ) * - الخ » 124 طبرى : بعضى گفته‌اند : به مسلمانان در جنگ بدر خبر رسيد كه كرز بن جابر محاربى مىخواهد عدّه اى بكومك عربها بفرستد ، اين خبر بر مسلمانان دشوار آمد براى آسايش خاطر آنها به اين جمله پيغمبر با آنها سخن گفت و دل آنها آرام شد و خبر شكست اعراب به آن مرد رسيد نه او بكمك كفّار آمد و نه ملائكه بكمك مسلمين آمدند و عدّه اى گفته‌اند كه اين وعده براى روز بدر بوده است و انجام شده است چنان كه از مردى از قبيله ى بنى ساعد روايت كرده‌اند كه مالك بن ربيعه را ديدم پس از آنكه چشمش كور شده بود مىگفت : اى كاش چشم هايم مىديد و با شما در بدر مىبودم و آن درّه اى كه ملائكه از آنجا نمودار شد بشما نشان مىدادم كه نه ديده‌ام خطا كرده است و نه ترديد دارم . ابو الفتوح : بعضى مفسّران گفته‌اند : خدا وعده ى كومك بوسيله ملائكه داده است به شرط صبر و تقوى و چون در احد صبر نكردند كومك نشد و گر نه به آن بيچارگى گرفتار نمىشدند و در جنگ احزاب رعايت صبر و تقوى را كردند خدا هم ملائكه بمددشان فرستاد . عكرمه و ضحّاك گفتند : و عده ى مدد كردن بوسيله ى