ابراهيم عاملي ( موثق )

189

تفسير عاملي ( فارسي )

پنج هزار ملك براى روز احد بود به شرط صبر و تقوى ولى آنها وفا نكردند و مدد نرسيد و به آن خوارى گرفتار شدند . بعضى ديگر گفتند : كومك با سه هزار ملك روز احد بود چون ابو سفيان خواست برگردد گفت تا مدينه را تصرّف نكنم برنمىگردم پيغمبر اين را فهميد بعلىّ فرمود : برو ببين ابو سفيان و ديگر مشركان در چه كارند اگر بر اسبان نشسته و شتران را مىرانند آهنگ مدينه دارند و گر بر شتر نشسته‌اند برمىگردند به مكّه و هر چه ديدى به كسى نگو تا من را ببينى ، علىّ فرمود : من رفتم و ديدم كه آنها سوار بر شتران هستند و اسبان را مىرانند خوشحال شدم و برگشتم و پيغمبر را خبر دادم و ما بمدينه روانه شديم و آنها بمكّه و اين آيه نازل شد : * ( ( ألَنْ يَكْفِيَكُمْ ) ) * يعنى خدا موجب كفايت براى شما فراهم كرد كه ايشان را برگرداند ولى اين وجه ضعيف است چون خلاف ظاهر است . « منزلين » 124 ابو الفتوح عدّه اى را نامبرده است كه ( منزّلين ) با فتح نون و تشديد و فتح زاء قرائت كرده‌اند از مصدر تنزيل يعنى بسيار فرو فرستادگان و ( منزلين ) با سكون نون و كسر زاء قرائت كرده‌اند از مصدر انزال يعنى فرود آورندگان يارى براى مؤمنين و باقى قرّاء با سكون نون و فتح زاء قرائت كرده‌اند بمعنى فرو فرستاده شدگان . « بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا ) * - الخ » 125 بطوريكه در پيش نوشتيم مفسّرين مقصود از اين جملات را مختلف نوشته‌اند در اين جمله گفته‌اند چون يارى ملائكه مشروط به صبر و تقوى است و آنها شكيبائى نكردند كومك به آنها نرسيد در معنى * ( ( مِنْ فَوْرِهِمْ ) ) * ابو الفتوح نقل كرده است : گفته‌اند : يعنى اگر بفور و عجله آمدند كومك بشما مىرسد و مقصود برگشتن ابو سفيان است براى حمله و چون او برنگشت محتاج بكمك نشدند و معنى ديگر براى ( فورهم ) يعنى از غضب و خشم كه بر شما دارند اگر باز آمدند آسوده باشيد كه بشما كومك مىكنيم . در اصل آمدن ملك و عدد آن كه در آيه سه هزار و پنج هزار گفته شده است مفسّرين بحث درازى كرده‌اند . و ابو بكر اصمّ گفته است يك ملك براى ويران كردن شهر لوط كافى بود اينجا چه احتياج به پنج هزار بوده است