ابراهيم عاملي ( موثق )
164
تفسير عاملي ( فارسي )
تلفّظ شده است . « وَمَا اللَّه يُرِيدُ ظُلْماً » 108 طبرى : چون سزاى بدكاران در آيات پيش گفته شده است به اين جمله بيان شده است كه خود آنها براى خود انتخاب كردهاند و خدا با كسى غرض ندارد و بر كسى ستم نمىپسندد . « وَلِلَّه ما فِي السَّماواتِ » 109 ابو الفتوح : اين جمله بجاى استدلال بر جملهء جلو است كه گفته شده است خدا ظلم نمىخواهد چون ستم از عجز است و احتياج كه برابر قدرت خداوند متصوّر نيست و همه ى آفرينش وابسته ى به او و مال او است فخر : فلاسفه پنداشتهاند كه چون اول آسمان و بعد زمين گفته شده است معلوم مىشود كه اوضاع آسمانى موجب تحولات و حوادث زمينى است . « وَإِلَى اللَّه تُرْجَعُ الأُمُورُ » 109 مجمع : بازگشت كارها بسوى خدا بمناسبت آن است كه همه چيز فانى مىشود و باز بقدرت او برمىگردد براى رسيدگى به نتيجه و يا چون در اين عالم مردم در كارهاى خود مختار هستند در عالم ديگر هيچ اختيار نيست و بازگشت همه ى قدرتها و اختيارها به او است . طنطاوى : خدا ستم نمىكند زيرا ستم يعنى نابجا و كار يا چيزى را از روش خود برگرداندن و چون زمين و آسمان پيوسته است و منظم پس از او ستم نيست و همين است كه گفته است : « لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ » يعنى آسمان و زمين به عدالت و نظم او پايدار است و چون ملك و ملَّتها را هم وابسته به عدالت كرده است ، از اين روى است كه گفته شده است : « إِلَى اللَّه تُرْجَعُ الأُمُورُ » پس اگر ملَّتها در كار خود عادل و مطابق با نظام خداوند باشند باقى و سرفرازند و اگر ستمكار و منحرف از نظام آفرينش شدند پايمال و نابود مىشوند . استفاده ى ما از اين دو آيه : 1 - مكرّر نوشتهايم توصيف آيات قرآن بحقّ و صدق نشانه ى كمال اطمينان پيغمبر ( ص ) است به اين مطالب .