ابراهيم عاملي ( موثق )

121

تفسير عاملي ( فارسي )

مجمع : از حضرت امير و ابن عبّاس و قتاده روايت است كه مقصود از ميثاق النّبيّين آن است كه از پيغمبران پيشين پيمان گرفته شد : راستى و درستى پيغمبر اسلام ( ص ) را در آينده و لزوم پيروى او را بمردم خود ابلاغ كنند . ابو الفتوح : از سعيد بن جبير نقل است : يعنى همه ى پيغمبران تعهّد كرده بودند كه هر يك ديگرى را تصديق كند و مردم خود را هم امر كند كه آنها را بپذيرند . طبرى : عبد اللَّه مسعود و ابىّ ابن كعب و عبد اللَّه عبّاس قرائت كرده‌اند : « و اذ اخذ الله ميثاق الذين اوتوا الكتاب » و طبرى از مجاهد روايت كرده است كه او گفته است اين قرائت مشهور خطاى نويسندگان بوده است و قرائت ابن مسعود « الذين اوتوا الكتاب » است و با اين قرائت مجاهد گفته است : مقصود پيمان از يهود و نصارى است بوسيله ى پيغمبرهاشان كه سخن پيغمبر را بپذيرند و او را يارى كنند . نشابورى : بعضى گفته‌اند ممكن است ميثاق اشاره باشد به آنچه آدمى بعقل خود درك مىكند كه اطاعت فرمان خدا واجب است . « لَما آتَيْتُكُمْ » 81 طبرى : عموم قاريهاى حجاز و عراق لام را با صداى بالا قرائت كرده‌اند و عدّه اى از آنها « آتيتكم » با تا قرائت كرده‌اند و عدّه اى ديگر « آتيناكم » با نون و عدّه اى از قاريهاى كوفه لام را با صداى پائين قرائت كرده‌اند . ابو الفتوح : بقرائت لام با صداى بالا معنى چنين است : عهد از پيغمبران گرفتم آنچه كتاب و حكمت بشما بدهم و پس از آن پيغمبرى آيد كه آنها را تصديق كند شما به او مؤمن شويد و ياريش كنيد و با همين قرائت لام مفتوح بقولى ديگر چنين معنى مىشود : آنچه بشما دادم كتاب است و حكمت پس پيغمبرى براى شما خواهد آمد كه اين كتاب و حكمت را تصديق كند وظيفه ى شما آن است كه به او ايمان آريد و ياريش كنيد . و با قرائت لام بصداى زير چنين معنى مىشود : از پيغمبران پيمان گرفتيم براى آنچه داديم بايشان حكمت و كتاب پس اگر پيغمبرى آمد كه اينها را راست و درست دانست به او ايمان بياوريد و ياريش كنيد . « أأَقْرَرْتُمْ » 81 فخر : اگرچه در اين جمله مطالبه ى اقرار منسوب به خدا است