فخر : قفّال گفته است : يعنى طورى اعراب كلمه را عوض مىكردند كه معنى تغيير مىكرد و به اين وسيله معنى آنچه راجع به پيغمبر بود عوض مىشد و همين است مقصود از حركت دادن و پيچيدن زبان . ابو الفتوح : حميد « يلون » با يك واو قرائت كرده است . سخن ما : همان است كه در ترجمه نوشتيم . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 79 تا 80 ] ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَه اللَّه الْكِتابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِباداً لِي مِنْ دُونِ اللَّه وَلكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِما كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ وَبِما كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ ( 79 ) وَلا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْباباً أيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ( 80 ) معنى لغات : « ربّانيّين » جمع ربّانى ، در كشّاف نوشته ربّانى منسوب بربّ است با الف و نون زيادى مثل كلمات رقبانى و لحيانى كه الف و نون آنها زيادى است و معنى اين كلمه شخص بسيار علاقمند و شديد التّمسّك بدين است ، پس از مرگ ابن عبّاس محمّد بن حنفيّه گفت : امروز ربّانى اين امّت از دنيا رفت و علماى فقيه را هم ربّانى گفته‌اند ، و علماى معلَّم را هم ربّانى ناميده‌اند . « تدرسون » از مصدر درس بمعنى خواندن و فراگرفتن . جهت نزول : اسباب النّزول سيوطى : بيهقى و ابن اسحاق از ابن عبّاس روايت كرده‌اند كه ابو رافع گفت : چون مسيحيهاى نجران حضور پيغمبر رسيدند ، و آنها را دعوت باسلام فرمود گفتند : تو مىخواهى كه مانند مسيح سجده ات كنيم ؟ فرمود : پناه بر خدا از اين كار آنگاه اين دو آيه نازل شد و او از تفسير عبد الرّزّاق از حسن ( شايد حسن بصرى باشد ) نقل كرده است كه او گفت : بما اين خبر رسيده است كه مردى بپيغمبر ( ص ) عرض كرد : ما به تو مثل خودمان سلام مىكنيم پس چطور است علاوه تو را سجده بكنيم ؟ فرمود : اين درست نيست ، پيغمبر را احترام كنيد و حقّ