ابراهيم عاملي ( موثق )
117
تفسير عاملي ( فارسي )
هر كس بجاى خودش بنهيد كه سجده روا نيست براى كسى مگر خدا ، پس از اين دو گفتگو اين دو آيه نازل شد . ترجمه : 79 هرگز نشود آدمى را خداوند كتاب آسمانى و دستور دين دهد و به پايه ى پيغمبرى بالا برد و او بمردم بگويد بجاى خدا مرا بپرستيد ، بلكه او گويد : اى مردم چون شما كتاب آسمانى آموختيد و دين فراگرفتيد ربّانى شويد [ و دانشمند دلبسته بعلم و عمل و رهبر ديگران ] . 80 او فرمان نكند كه فرشتگان و پيامبران پروردگاران خود پنداريد . مگر شود از پس مسلمانى فرمان بكفر كند . سخن مفسّرين : « ما كانَ لِبَشَرٍ » 79 صافى : بعضى گفتهاند : مقصود عيسى و انجيل است و عدّه اى گفتهاند : مقصود حضرت پيغمبر است و قرآن . « وَالْحُكْمَ » 79 ابو الفتوح : اين كلمه را علم و حكمت و احكام دين معنى كردهاند « وَلكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ » 79 طبرى : مفسّرين اول در معنى ربّانيّين اختلاف كردهاند ، بعضى گفتهاند : يعنى عالم و فقيه باشيد و بعضى حكيم و پرهيزگار گفتهاند و مناسب با معانى اين كلمه اين است كه در آيه مقصود عماد و تكيه گاه مردم است در فقه و علم و كارهاى دين و زندگى و به همين مناسبت مجاهد گفته است : ربّانيّون ما فوق احبار هستند چون آنها فقطَّ علما هستند ولى اينها مردم عالم فقيه هستند و دانا و بينا به كارهاى سياست و زندگى و صالح هستند براى اختيار دارى مردم در امور دين و دنياى آنها . فخر : سيبويه گفته است اين كلمه منسوب بربّ است يعنى عالم و مواظب اطاعت خدا مانند كلمه ى الهى و الف و نون براى مبالغه ى اين صفت است مثل شعرانى و لحيانى يعنى پرموى و دراز ريش . مبرد گفته است : مقصود علما و مربيّان است . ابن زيد گفته است : يعنى فرماندهان و دانشمندان و در اينجا مقصود آن است كه دعوت مىكنم شما را كه فرمان خدا را اطاعت كنيد تا حاكم و فرمانده و دانشمند و عالم باشيد . ابو عبيده گفته است : گمان مىكنم اين كلمه عبرى يا سريانى باشد و در هر