انديشه و ركوع و سجود با تواضع و تضرع است و تشهدم با اميدوارى انجام مىشود و مطابق دستور پيغمبر با اخلاص سلام ميگويم ولى در رد و قبولش دو دل هستم ، ترسان و اميدوار سى سال است كه نماز من اين است . سعدى گويد : كه داند چو در بند حق نيستى اگر بىوضو در نماز ايستى و مقاتل بن سلمان گفت : پيغمبر در مكّه فقطَّ دو ركعت نماز ، صبح و دو ركعت نماز عشا ميخواند و پس از معراج نماز پنجگانه معيّن شد . * ( وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ) * 3 - مجمع ابن عبّاس گفته است : يعنى زكات مال خود ميدهند . ابن مسعود گفته است : مقصود مخارج خانواده است . محمّد بن مسلم از امام صادق نقل كرده است : يعنى از آن علم كه ما به آنها آموخته‌ايم به ديگران ميآموزند . روح البيان : زكات هر چيز مناسب با خود آن است و زكات منزل ساختن اطاقى است در آن براى ميهمان و نيز گفته‌اند : زكات و انفاق اهل شريعت مال است و بخشش اهل حقيقت حال است . مثنوى : آن درم دادن سخى را لايق است جان سپردن خود سخاى عاشق است سرمايه‌داران بايد مال ببخشند و از محتاجان دريغ نكنند و عابدان نفس خود بدهند تا از وظايف خدمت كوتاهى نكنند و عارفان دل بسپارند تا از حقيقت مراقبت غافل نباشند و دوستان روح ميدهند و در سرنوشت حوادث مضطرب نمىشوند . * ( وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ) * 4 - روح البيان : كلمه‌ى ( هم ) جلو تلفّظ شده است تا بفهماند : يقين منحصر است بمسلمين و مانند يهود و مسيحى اختلاف در كيفيّت آخرت ندارند . ابو اللَّيث گفته است يقين يا بوسيله‌ى نشانه محقّق مىشود مثل يقين به آتش از ديدن دود يا بديدن و مشاهده‌ى حضورى است و يا بخبر است و شنيدن و يقين بآخرت به دو وسيله است 1 - خبر مخبر صادق 2 - بنشانه . و يقين را تقسيم كرده‌اند بر سه مرتبه : اوّل علم اليقين كه براى سالك راه حق از استدلال و يا كشف و شهود ادراك باطنى فراهم مىشود و در دل