ابراهيم عاملي ( موثق )
112
تفسير عاملي ( فارسي )
جهد بىتوفيق خود را كس مباد در جهان « و اللَّه اعلم بالسّداد » جهد فرعونى چو بىتوفيق بود هر چه آن مىدوخت آن تفتيق بود « 1 » و باز اشارت است به اين كه عالم كج انديش و مغرض با عامى مقلَّد برابرند زيرا عالم بايد بعلم خود عمل كند و جاهل تا ميتواند نبايد بتقليد از ديگران بسازد و كور كورانه برود كه دين به گمان و تقليد درست نمىشود پس آنها كه بآرزوى رسيدن به حق و تقليد رفتار كرده و بافكار فاسد ديگران مغرور شدهاند بهرهاى از كتاب و علم ندارند بجز خواندن و چيزى نفهميدن . مثنوى گفته است : تشنه را گر ذوق آيد از سراب چون رسد در وى گريزد جويد آب مفلسان گر خوش شوند از زرّ قلب ليك آن رسوا شود در دار ضرب سخن ما : 1 - آيات 78 - 71 تزوير تورات خوانها را آشكار مىكند كه شايد آنها به خود بيايند و به راه راست روند و مردم را بد راهى ندهند ، و هم براى روشن كردن يهوديهاى ديگر است كه پيشواهاى شما چنين مردمانند گول آنها را نخوريد و تقليدشان نكنيد و خود پى حقيقت برويد ، و همچنين ديگر مردم را بيدار مىكند كه كلمات علم و كتاب شما را مغرور نكند و با تقليد و گمان از هر كسى پىروى نكنيد ، اهل معرفت باشيد و عالم از جاهل و درست از نادرست جدا كنيد و باصطلاح مقلَّد با اجتهاد باشيد . 2 - بآيات 85 - 81 يهود را معرّفى مىكند : كه بمناسبت عمر دنيا و پرستش گوساله گرفتارىشان را محدود مىدانستند و با جملهاى مختصر و كوتاه بنيان اين عقيدهى خرافى ساليان دراز آنها را ويران كرد و بر عارف و عامى آنها معلوم كرد كه خود و گذشتگانشان بر خطا بودند . 3 - « بَلى مَنْ كَسَبَ » تا آخر بيك حقيقت روحى عمومى همهى جهانيانرا آگاه مىكند كه انسان در هر كار و فكرى كه خود را به آن مشغول داشت تمام هويّت وجودى علمى و عملى او مجذوب شده و در خاصيّت كار و فكر خود باندازهاى فرو ميرود كه گوئى
--> ( 1 ) ( تفتيق از هم گشودن )