موجودى محدود به همان كار و فكر است يك مثال ساده : شما به جائى وارد مىشويد كه مردم مختلف از نظر فكر و كار دسته دسته دور هم نشسته‌اند : عدّه‌اى از زراعت و نرخ اجناس و آفات آنها سخن مىگويند و دسته‌اى ديگر از انواع اتومبيل و قيمت آن و مسافرتها و تصادفات آن گفتگو مىكنند . بعضى از فيلمها و رقاصه‌ها و نمايشهاى مختلفى كه به آن علاقه‌مند و دلباخته هستند و در سينماها ديده‌اند خود را سرگرم دارند و يك عدّه‌اى ديگر از نويسنده‌ها و كتابها و خوب و بد آنها بحث و انتقاد مىكنند . يك دسته از عربده‌ها و چاقوكشيهاى خود و پيشرفتهائى كه در اين كار نصيبشان شده است مفاخرت مىكنند و همين طور هر دسته‌اى به آنچه در زندگى سر و كار دارد و فكر و ذكرش آن است . اين همان خاصيّت توليدى روحى است كه از فكر و كار توليد شده است در اين جمله‌ى « أَحاطَتْ بِه خَطِيئَتُه » اين مطلب خوب پرورانده شده است يعنى آنهائيكه فكرشان پى گناه است و كارشان هوىپرستى و شهوترانى است وجودشان تحليل رفته‌ى در گناه است و تمام در و روزنه‌هاى ديگر بر آنها بسته است و موجوديّتشان بخاصيّت گناه تكميل شده است و هميشه در عذاب هستند كه همان نتيجه و خاصيّت گناهان آنها است . در روانشناسى ضمن بحث از تمايلات انسان اين خاصيّت ثانوى توليدى را چنين تعبير كرده‌اند : كيفيّت مزاجى و عادات اكتسابى بر روى هم هويّت اختصاصى يا كنشت هر كسى را تشكيل مىدهد و باعث امتياز او از ساير افراد مىگردد . بيان اين مطلب در آيه‌ى ديگر قرآن اينطور است « بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ » يعنى چيره شده عملشان بر دلشان كه دل و حيات گناهكار است پس نجاتى از گناه و پاداش آن ندارند .