بودند و بعضى بكميدان ابو الصديم آن را بنا نهاده است و منارهء آن در وقت عامل شدن يحيى بن اسحق و امير شدن دكا بنا نهاده‌اند روز يكشنبه سيزده روز از ماه رمضان گذشته سنه احدى و تسعين و مائه [ 1 ] و من يافتم از تواريخ كه مفلح تركى كه امير قم بود منبر در مسجد جامع بقم بنهاد در سنه ستّين و مأتين [ 2 ] و اين روايت بخلاف آن روايتست مگر منبر را مفلح تركى نو گردانيد ، فامّا نصب منبر در مسجد جامع در ابتداى حال نبوده الَّا در وقت مذكور و گويند كه مسجدى كه معروفست بسعد آبادى در بازار قم نماز جمعه برسم مسجد جامع مدّتى در آن ميگزاردند و هم گويند كه اوّل مسجدى كه بدين ناحيت بنا نهادند پيش از آمدن عرب بدين ناحيت مسجد قريهء جمكران بود و مردى از اهل اسلام نام او خطاب بن اسدى كه بدين ناحيت افتاده بود آن را بنا كرده بود و در آن تنها نماز ميگزارده و چون مختار بن ابى عبيده ثقفى بكوفه خروج كرد و طلب قصاص خون حسين بن على عليهما السّلام مينمود كشندگان حسين بن على ازو بگريختند و در ميان ايشان بنى اسد بودند از قوم غاضريّه و بدين جانب افتادند و بنزديك اين مرد و پيش او اقامت كردند و ببودند پس چون حجاج بن يوسف بر عراقين والى شد سعيد بن جبير كه از جملهء موالى بنى اسد بود از حجاج بگريخت و قصد اين ناحيت كرد و بواسطه محبّتى كه او را با بنى اسد بود بنزديك اين طايفهء اسديّه كه بجمكران بودند نزول كرد و شش ماه اينجا بماند و چون خبر او بامير قاسان و اصفهان رسيد و بدانست كه او از حجاج گريخته است و حجاج طالب اوست او را بگرفت و بنزديك حجاج فرستاد و حجاج او را بكشت ، و گويند كه سعيد از قم بناحيت آذربيجان رفت و از آنجا بمكّه باز گرديد و پناه بمكّه برد پس او را بگرفتند و بحجاج فرستادند تا حجاج او را بكشت ، ذكر دار الضرب و سراهاى واليان و حاكمان و زندانها به شهر قم ، دار الخراج به شهر قم قديما و حديثا اين سراييست كه اليوم معروفست بدار الخراج مشهور بسراى يزد بن نار مجوسى پس از آن اليسع بن عامر بن عمران اشعرى از ورثه يزد بخريد و آن را ديوان خراج ساخت و در شهر قم بجز ازين سراى دار الخراج

--> [ 1 ] - 191 هجرى ، [ 2 ] - 260 هجرى ،