حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )
98
تاريخ قم ( فارسي )
موضع دهيم فرمود با كوفه و گرد بر گرد آن و با زمين قم و حوالى آن كه ازين هر دو شهر بلا مدفوع و مصروفست ، و ايضا روايت كند از يعقوب بن يزيد كاتب و او از محمد بن ابى عمرو و او از جميل بن نوح دراج و او از زرارة بن دراج و او از زرارة بن اعين كه او گفت كه من از صادق آل محمّد عليهم السّلام شنيدم كه او فرمود كه اهل خراسان اعلام ما اند و اهل قم انصار و ياوران ما و اهل كوفه اوتاد مااند و اهل اين سواد از مااند و ما ازيشان ، ديگر سهل بن زياد رازى و غير او روايت كنند از عبد العظيم بن عبد الله حسنى كه او گفت حديث كرد مرا اسحاق بن ناصح مولى جعفريين كه شنيدم از ابى الحسن الاوّل كه او فرمود كه قم آشيانهء آل محمّد عليهم السّلام است و مأوى و جاى شيعت ايشان اما جمعى جوانان ايشان به معصيت پدران خويش و استخفاف و سخره داشتن ايشان بپيران و بزرگترينان خود زود باشد كه هالك شوند مع هذا كه حقّ عزّ و علا بلا از ايشان دفع كرده است بسبب بيزار شدن ايشان از دشمنان ما و همچنين هر بدى را ، و ايضا سهل روايت مىكند از حسين بن محمّد كوفى و او از محمد بن حمزهء بن قاسم علوى و او از عبد الله بن عبّاس هاشمى و او از محمد بن جعفر بن محمّد و او از پدر خود ابى عبد الله عليه السّلام كه او فرمود داهيه و عنائى و بلائى كه بشما رسد بر شما باد كه بقم وطن كنيد كه قم مأواى فاطميان و راحت جاى مؤمنانست و روزگارى آيد كه دوستان و محبّان ما از ما منافرت نمايند و دورى اختيار كنند و درين ايشان را مصلحت و بهبود بود تا بندانند كه ايشان انصار و دوستان مااند [ 1 ] تا خونها و مالهاى ايشان در امان بود هيچكس بقم و اهل قم بدى نخواهد الَّا كه حقّ سبحانه و تعالى او را خوار و ذليل گرداند و از رحمت خودش دور دارد ، و همچنين سهل گويد كه حديث كرد مرا على بن ابراهيم جعفرى از محمد بن فضيل
--> [ 1 ] - اين روايت و اقسام اين روايات مجعولست چه هيچگاه پيشوايانى كه خود فداكارى و ثبات و استقامت در عقيده را بمردم ميآموختند چنين دستوري كه جز نفاق و دورويى چيز ديگرى در بر ندارد بمردم نميدادند و نيز بايد دانست كه اكثر اخبار مرويه در فضايل اماكن و بلاد از اخبار ضعيفه است و عقل سليم تصديق نميكند كه از ائمهء هدى عليهم السلام صادر باشد و برين حمل ميتوان كرد كه هر كس براى فضيلت شهر خود خبرى ساخته است به حدى كه فضيلت قم و نيشابور و فارس و قزوين بشياع رسيده هر جا انسان فعل نيك كند آن محل نيكوست و در هر وقت كه شخص مرتكب افعال حسنه اى گردد آن وقت مسعودست و الا زمان و مكان از سعادت و نحوست برى هستند و تنها اعمال انسانى است كه آنها را مسعود يا منحوس ميسازد ،