المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم : گيلاني )

89

مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )

قال الله تعالى : * ( وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه ، وَأَنْزَلْنا من السَّماءِ ماءً طَهُوراً ) * ( فرقان - 48 ) . يعنى : خداوند عالم آن چنان خداوندى است كه ، فرستاد بادها را از جهت بشارت دادن به باران رحمت . و نيز مىفرمايد كه : فرو فرستاديم ما از آسمان ، يعنى : از مكان هوا يا از آسمان حقيقى ، « چنان كه حديث است » ، آب پاك و پاك كننده . و قال الله تعالى : * ( وَجَعَلْنا من الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ) * ( انبياء - 30 ) . يعنى : گردانيديم ما از آب ، حيات هر صاحب حيات را . فكما احيا به كلّ شيء من نعيم الدّنيا ، كذلك برحمته و فضله جعله حيوة القلوب . يعنى : چنان كه خداوند عالم ، گردانيده است حيات ظاهرى نعمتهاى دنيا را به آب ، همچنين گردانيده است به فضل و كرم خود ، حيات باطنى دلها و عبادات را نيز به آب ، كه بى تطهير بدن و لباس از نجاسات ، و بى وضو و غسل و يا بدل اينها ، مثل تيمّم ، هيچ عبادتى واقع نمىشود ، يا كامل نيست ، چنان كه معلوم است . و انديشه كن در خلقت آب كه حكيم على الاطلاق ، به حكمت كاملهء خود ، او را خلق كرده ، و به چند صفت او را موصوف كرده ، كه هر كدام از آن صفات از براى ترتّب فوايد آب ، دخل عظيم دارد : يكى - صفاى آب است كه اگر چركن و كثيف خلق مىشد ، باعث تنفّر طبع مىبود ، و صلاحيت وساطت حيات قلب كه جوهر لطيف است ، نمىداشت . چه ، تناسب ميان سبب و مسبّب ، شرط است . دوم - رقّت و تنكي است ، كه اگر غليظ القوام مىبود مثل عسل ، تطهير چيزها خصوص چيزهاى لزج ، به او نمىشد و آب هم محتاج به آب ديگر مىشد ، نيز غلظت ، مانع مىشد از نفوذ كردن در عمق أجسام ثخينه . با وجود احتياج به نفوذ . و نيز بردن او به جاهاى دور نيز متعسّر ، بلكه متعذّر مىشد .