حمد الله مستوفي قزويني
809
تاريخ گزيده
فيلواكوشان [ 1 ] اصلشان از ديلمان است . چون در آن ولايت الحاد ظاهر شد ، جد ايشان [ امير شهر [ 2 ] ] بسبب مسلمانى از ولايت ديلم تخلف نمود و بقزوين آمد و متوطن شد . مردى متمول بود . ضياع و عقار خريد . نعمتى تمام بر او جمع شد . پسر او جمال - الدين فيلواكوش [ 3 ] ، از اكابر ارباب و متمولان قزوين بود . اكنون كسانى كه از ايشان باز ماندهاند ، در مال و جاه زيادت مرتبهاى ندارند . [ 4 ] قضويان [ 5 ] جدشان فخر الدين فخر آور در ديوان قضا وكالت كردى . بدين سبب ايشان را قضوى خوانند [ 6 ] . پسرش عز الدين ابى العز هوس كار ديوان كرد . پدر جدم امين الدين نصر مستوفى او را ارشاد كرد و بخدمتكارى امير آيتغمش مملوك اتابك محمد بن ايلدگز در آورد و چون او از قبل خوارزمشاه حاكم عراق شد ، عز الدين ابى العز از نيابت او نعمتى وافر حاصل كرد . املاك و اسباب خريد . آن قوم را نسبت به دو ابو العزيان [ 7 ] نيز خوانند . نبيرهء او عماد الدين عمر پيش امير بوقا نايب بود . بوقت آنكه خليفه بر دست مغول شهيد شد و امير بوقا امارت بغداد يافت ، عماد الدين عمر در اجراء خيرات و رفع رسوم ناپسنديده سعى بليغ نمود . بدين سبب در بغداد نامش بلند شد و بغداديان او را ثالث العمرين خواندند . قوم ايشان مردمى صاحب جاه و مالاند و تا بزرگى [ 8 ] بديشان رسيده از نعمتى كه داشتند هيچ نقصان نپذيرفت [ بلكه در تزايد بود ] [ 9 ] در اين عهد از ايشان صاحب مرحوم عز الدين منوچهر بن جمال الدين امير على بن صدر الدين محمد بن عز الدين ابى العز بن فخر آور [ 10 ] صاحب جاه و مال بود و در كسب و جذب دنياوى رايى صايب داشت و در حفظ آن جدى بغايت .
--> [ 1 ] - در نسخهء ب ، ذكرى از ايشان نيامده - ر : فيلوكوشان [ 2 ] - در نسخهء م : اميرهء شهر . [ 3 ] - م : فيلاكوش [ 4 ] - ر : مال و جاه و زيادت مرتبه ندارند [ 5 ] - ب : قصويان - ق : قضويات [ 6 ] - ازينجا تا علامت ستاره از نسخهء ب ساقط است . [ 7 ] - ر : بو العزان - ق : ابو العزات ف : بلغزان [ 8 ] - ر : و تا غايت كه بزرگى بديشان [ 9 ] - ق ، ندارد [ 10 ] - م : عز الدين بى ابى العز بن فخر آور - ر . . . صدر الدين بن محمد بن عز الدين ابو العز .