حمد الله مستوفي قزويني

810

تاريخ گزيده

قراولان از تركانىاند كه در عهد دولت مغول بدين ولايت آمدند . تمولى تمام داشتند . املاك و اسباب خريدند . گروهى خوش صورت و طرب دوست بودند و ذكور و اناث ايشان بر اين مولع . [ از ايشان كسى باقى نيست كه از او باز توان گفت و آن دستگاه نيز نمانده . ] [ 1 ] قرايان [ 2 ] اصلشان از قبيلهء بنى تميم است و مردمى طالب علم بودند و اكنون بعضى از ايشان عمل پيشه‌اند . كرجيان اصلشان از نسل ابو دلف عجلى است كه بفرمان هارون الرشيد بعجم آمد و شهر كرج بساخت و آنجا ساكن شد . [ 3 ] اما فرزندان او با قزوين نقل كردند و به دو شعبه منشعب شدند : يكى ائمهء كرجيه‌اند . از ايشان ابو القاسم شهيد مدفون بجامع كبير و از نسل او مولانا مجد الدين محمد كرجى علماء متبحر بود و سر آمد علماء عهد خود . شعبهء ديگر صدور اعرابيانند . باربابى و صدارت معروف بودند . انسيان [ 4 ] اصلشان از نسل انس بن مالك رضى الله عنه است و در ايشان علما و فقهاء عالى مرتبه بوده‌اند [ چون ابو جعفر احمد بن عبد الله و امام زكريا بن محمد بن محمود صاحب كتاب عجايب المخلوقات ] [ 5 ] و اكنون نسل ايشان در قزوين منقطع است . كياآن [ 6 ] قومى معروف بوده‌اند و در علوم بمرتبهء اعلى . از ايشان مولاناء سعيد عز الدين ابو الفضائل بتبريز رفت و در آنجا ساكن شد . در فتنهء خوارزمشاهى مساعى جميله نمود

--> [ 1 ] - در نسخهء ق نيامده [ 2 ] - ذكرشان در نسخهء ب نيست - ر : قرائيان [ 3 ] - تا علامت ستاره از نسخهء ب ساقط است [ 4 ] - م : مكونيان ( ؟ ) نسخهء ق ندارد - ر : اين كلمه را ندارد ولى شرح اين خاندان را شامل است [ 5 ] - قسمت بين دو قلاب از نسخه ب افتاده [ 6 ] - ب : كيسان - در نسخه ق ذكر اين خاندان نيامده