* ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * شيخ جليل محمد بن محمد بن النعمان بن عبد السلام البغدادى ( نسب او طبق تحقيق شاگردش نجاشى بيعرب بن قحطان ميرسد ) از اكابر علما و و اعاظم متكلمين شيعه و شيخ مشايخ اماميه مىباشد در عصر خويش در علوم مختلفهء عقليه و نقليه محققى بىنظير و بخصوص در فن كلام بىبديل بوده بىنهايت حاضر جواب و در حمايت شريعت سيد المرسلين و ترويج و اثبات مذهب حقه جعفرى كوششى بسزا داشته و بتصديق علماى اسلام ( كل من تأخر عنه استفاد عنه ) . ابن طى در تاريخ اماميه گويد او شيخ مشايخ و زبان طايفهء اماميه و رئيس علوم كلام و فقه و جدل بوده و در دولت آل بويه مناظرات عظيمى با مخالفان خود نموده و آنها را ملزم ميكرده بسيار كثير الصدقات با خضوع و خشوع و كثير الصلاة و الصوم بوده و لباسهاى خشن ميپوشيده جثهء نحيف و گندمگون و ميانه قد داشته چه بسيار كه عضد الدوله ديلمى او را زيارت مينمود هفتاد و شش سال زندگى نمود و در حدود دويست تصنيف داشته جنازه او را هشتاد هزار شيعه مشايعت نمودند . چون پدرش در واسط بمعلمى اشتغال داشت او را ابن المعلم ميگفتند و نيز داماد او ابو يعلى الجعفرى گفته است « ما كان المفيد ينام من الليل الا هجعه ثم يقوم يصلى او يطالع او يدرس او يتلو » . اين مرد بزرگ كه افتخار عالم تشيع است و استادانى مانند شيخ ابو جعفر صدوق و ابن قولويه قمى و ابن جنيد را درك نموده و شاگردانى مانند شيخ طوسى و سيد مرتضى و سيد رضى و كراچكى و نجاشى بعالم ديانت تقديم داشته در سال سيصد و سى و شش هجرى در قريهء سويقة بن البصرى از دهات عكبرى ( بر وزن پربهاء ) ده فرسنگى بغداد چشم بدين جهان گشود و در رمضان 413 ه در حدود سن هفتاد و هفت سالگى از اين جهان فانى بعالم جاودانى رخت بربست و سيد مرتضى در ميدان اشنان بر او نماز خواند و كتبى مانند ارشاد ، و افصاح و امالى و تصحيح اعتقاد ( كتاب حاضر ) و الجمل و . . . براى آيندگان به ارث گذاشت .