ملا حبيب الله الشريف الكاشاني

5

توضيح البيان في تسهيل الأوزان

و حاصل ضرب را از بسط شده كم كن همان حاصل ضرب است پس از نود هيجده كم مىشود هفتاد و دو مىماند زيرا كه ضرب دو در نه هيجده مىشود و ضرب آحاد در آحاد از اين شعر معلوم مىشود ه و و لو و زمب و ح مح و ط ند ه ز ز مط ز ح تو ز ط سج حح سد حط عب طط فاء ضرب ما و دون عشرها إليها تهتدى و دو واو اوّل اشاره بضرب شش است در شش و لو اشاره به حاصل ضرب است كه سى و شش باشد و واو و زاء اشاره بضرب شش در هفت است و مب كه چهل و دو باشد حاصل ضرب است و واو و حاء اشاره بضرب شش در هشت است و مح حاصل ضرب است كه چهل و هشت باشد و على هذا القياس سائر اشارات هذا البيت و قاعده ضرب آحاد در هر عددى كه ما بين ده و بيست است آنست كه عدد مضروب و مضروب فيه را جمع مىكنى پس هر چه از ده زيادتر است آن را بسط عشراتى مىكنى به اين معنى كه هر يكى را ده مىگيرى مثلا ضرب هشت در چهارده جمع كرديم آن دو را