ملا حبيب الله الشريف الكاشاني

4

توضيح البيان في تسهيل الأوزان

باشد و خواسته باشى ضرب نمائى قاعده اش آنست كه مضروب و مضروب فيه را جمع نمائى پس هر چه از ده زياد شد هر يك از آن ده بگير و نگاه دار پس از آن ملاحظه نما كه هر يك از مضروب و مضروب فيه را چند عدد بايد تا ده شود پس هر يك را در ديگرى ضرب نما و حاصل را با آن چه اول نگاه داشتى جمع كن همان حاصل ضرب است مثلا در ضرب شش در هفت جمع شش و هفت سيزده مىشود سه عدد كه از ده زيادتر است هر يك ده مىشود پس سى عدد را نگاه دار و چون ملاحظه شش مىكنى چهار عدد مىخواهد تا ده و چون ملاحظه هفت مىشود سه عدد باقى دارد تا ده بشود پس ضرب نما چهار را در سه 12 مىشود و چون 12 را به سى ضم كردى 42 مىشود و اين حاصل ضرب است و در اين جا قاعده ديگرى هست كه هر يك از اعداد احد مضروبين را ده بگير مثلا هشت را در نه نه را نود بگير و ملاحظه آن عدد ديگر نما كه چند عدد مىخواهد تا ده پس ضرب نما همان عدد را كه بسط عشرات كرده در همان عددى كه مكمل ده است