( چهارم ) قسم را به زبان بياورد ، واگر آن را بنويسد يا در قلبش قصد كند صحيح نيست ، ولى آدم لآل اگر با اشاره قسم بخورد صحيح است . ( پنجم ) عمل كردن به قسم براي أو ممكن باشد ، واگر موقعى كه قسم مى خورد ممكن باشد وبعدا از عمل به آن عاجز شود ، از وقتي كه عاجز مى شود قسم أو به هم مى خورد ، وهمچنين است اگر عمل كردن به نذر يا قسم يا عهد به قدرى مشقت پيدا كند كه نشود آن را تحمل كرد . مسأله 2736 - اگر پدر از قسم خوردن فرزند جلوگيرى كند ، يا شوهر از قسم خوردن زن جلوگيرى نمايد ، قسم آنان صحيح نيست . مسأله 2737 - اگر فرزند بدون اجازه ء پدر وزن بدون اجازه ء شوهر قسم بخورد ، پدر وشوهر مى توانند قسم آنان را به هم بزنند ، بلكه ظاهر آن است كه قسم آنان بدون اجازه ء پدر يا شوهر صحيح نيست . مسأله 2738 - اگر انسان از روى فراموشى يا ناچارى يا غفلت به قسم عمل نكند ، كفاره بر أو واجب نيست ، وهمچنين است اگر اكراهش كنند كه به قسم عمل ننمايد ، وقسمي كه آدم وسواسى مى خورد مثل اين كه مى گويد : والله الآن مشغول نماز مى شوم ، وبه واسطهء وسواس مشغول نمى شود ، اگر وسواس أو طورى باشد كه بي اختيار به قسم عمل نكند كفاره ندارد . مسأله 2739 - كسى كه قسم مى خورد كه حرف من راست است چنانچه حرف أو راست باشد قسم خوردن أو مكروه است واگر دروغ باشد حرام واز گناهان بزرگ مى باشد ، ولى اگر براي اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را از شر ظالمي نجات دهد قسم دروغ بخورد اشكال ندارد ، بلكه گاهى واجب مى شود ، اما اگر بتواند توريه كند - يعنى موقع قسم خوردن طورى نيت كند كه دروغ نشود - احتياط واجب اين است كه توريه نمايد ، مثلا اگر ظالمي بخواهد كسى را اذيت كند واز انسان بپرسد كه أو را ديده اى وانسان يك ساعت قبل أو را ديده باشد ، بگويد نديده أم وقصد كند كه از پنچ دقيقه پيش نديده أم .