منفعتى به دست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر نمايند وخمس باقي مانده را بدهند . مسأله 1785 - اگر قيمت جنسي را كه براي تجارت خريده در بين سال بالا رود وآن را نفروشد وتا سالش نگذشته قيمتش پايين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست . مسأله 1786 - اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وبه اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد وقيمتش پايين آيد ، چنانچه به اندازه اى كه بين تجار متعارف است نگه داشته ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست ، واما اگر بيش از آن مقدار بدون عذر نگه داشته ، بنابر احتياط واجب خمس آن مقدار را بدهد . مسأله 1787 - اگر غير مال التجارة مالي داشته باشد كه متعلق خمس نباشد ، در صورتي كه به ارث به أو رسيده باشد ، چنانچه قيمتش بالا برود - اگر چه آن را بفروشد - مقدارى كه بر قيمتش اضافه شده خمس ندارد ، وهمچنين است اگر به غير معاوضه مالك آن شده ، چه از أول متعلق خمس نبوده - مثل آن كه مسكنى كه مورد حاجت اوست به أو بخشيده باشند ، ودر مؤونهء سال صرف شده باشد - يا متعلق خمس بوده وخمس آن را از همان مال داده باشد ، مثل مالي كه به حيازت مالك شده وخمس آن را داده است . ولى اگر به معاوضه مالك شده باشد ، چنانچه قيمتش بالا برود تا زماني كه نفروخته خمس ندارد ، واگر فروخت ، در صورتي كه مؤونه نباشد آن زيادة خمس دارد ، ودر صورتي كه مؤونه باشد بنابر احتياط واجب خمس مقدار زايد را بدهد ، ودر هر دو صورت اگر در مؤونه سال صرف شود ، خمس ندارد . مسأله 1788 - اگر باغي احداث كند براي آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش آن را بفروشد ، بايد خمس ميوه ونمو درختها وزيادى قيمت باغ را بدهد ، واگر قصدش اين باشد كه به ميوه ء آن تجارت كند ، بايد خمس ميوه ونمو درختها را بدهد ، ولى اگر قصدش اين باشد كه از ميوه ء آن استفاده ء شخصي كند ، فقط بايد