الشيخ وحيد الخراساني
522
توضيح المسائل ( فارسي )
خمس ميوه ء درختها را در صورتي كه زايد بر استفاده اش باشد بدهد . مسأله 1789 - اگر درخت بيد وچنار ومانند اينها را بكارد ، در صورتي كه خمس آنها را داده باشد بايد هر سال خمس نمو آنها را بدهد ، وهمچنين اگر مثلا از شاخه هاى درخت كه معمولا هر سال مى برند استفاده اى ببرد وبه تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسبش از مخارج سال أو زياد بيايد ، در آخر هر سال بايد خمس آنها را بدهد ، اما در صورتي كه خمس آن درخت را نداده ونمو كرده باشد بايد خمس أصل درخت ونمو آن خمس وخمس نمو حصهء خود را بدهد . مسأله 1790 - كسى كه چند رشته كسب دارد ، مثلا اجاره ء ملك مى گيرد وخريد وفروش وزراعت هم مى كند ، بايد خمس فايده هايى را كه در آخر سال از مخارج أو زياد مى آيد بدهد ، وچنانچه از يك رشته نفع ببرد واز رشتهء ديگر ضرر كند ، بنابر احتياط مستحب خمس نفعي را كه برده بدهد . مسأله 1791 - خرجهايى را كه انسان براي به دست آوردن فايده مى كند - مانند دلالى وحمالى - از مؤونهء تحصيل منفعت شمرده مى شود ومى تواند از سود كسر كند ونسبت به آن مقدار خمس ندارد . مسأله 1792 - آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك وپوشاك واثاثيه وخريد منزل وازدواج فرزند وجهيزيهء دختر وزيارة ومانند اينها از أموري كه از مخارج آن سال حساب مى شود مى رسد - در صورتي كه از شأن أو زياد نباشد - خمس ندارد . مسأله 1793 - مالي را كه انسان به مصرف نذر وكفاره مى رساند ، جزء مخارج ساليانه است ، ونيز مالي را كه به كسى مى بخشد يا جايزه مى دهد - در صورتي كه از شأن أو زياد نباشد - از مخارج ساليانه حساب مى شود . مسأله 1794 - اگر انسان در شهري باشد كه معمولا هر سال مقدارى از جهيزيهء دختر را تهيه مى كنند ، در صورتي كه آن شخص نتواند در غير اين صورت جهيزيه را تهيه كند وندادن جهيزيه منافى شأن أو باشد ، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد ، خمس ندارد ، واگر از منافع آن سال در سال بعد