چه آب ديگرى داشته باشد يا نداشته باشد ، واگر در ظرف غصبى وضوى ارتماسى گرفت وضوى أو حرام وباطل است ، چه آب ديگرى داشته باشد يا نه ، واما اگر در ظرف طلا ونقره وضوى ارتماسى بگيرد جواز وصحت آن محل اشكال است . مسأله 280 - حوضي كه مثلا يك آجر يا يك سنگ آن غصبى است ، در صورتي كه برداشتن آب در نظر عرف تصرف در آن آجر يا سنگ نباشد ، اشكالى ندارد ، ودر صورتي كه تصرف باشد ، اگر آبى غير از آن آب ندارد بايد تيمم كند ، واگر آبى غير از آن آب دارد وظيفة اش وضو گرفتن با آن آب است ، ولى در هر دو صورت اگر معصيت كرد وآب را برداشت وبعد از برداشتن وضو گرفت وضوى أو صحيح است ، ودر هر دو صورت وضوى ارتماسى در فرض اين كه عرفا تصرف در آن مغصوب باشد باطل است . مسأله 281 - اگر در صحن يكى از امامان يا امام زادگان كه سابقا قبرستان بوده حوض يا نهرى بسازند ، چنانچه انسان نداند كه زمين صحن را براي قبرستان وقف كرده اند ، وضو گرفتن در آن حوض ونهر اشكال ندارد . " شرط ششم " آن كه اعضاى وضو موقع شستن ومسح كردن پاك باشد ، اگر چه آن طهارت به شستن به آب وضو - در صورتي كه آب معتصم باشد - حاصل شود ، وآب معتصم آبى است كه به ملاقاة با نجس نجس نشود ، مانند آب باران وكر وجارى . مسأله 282 - اگر پيش از تمام شدن وضو جايى را كه شسته يا مسح كرده نجس شود ، وضوى أو صحيح است . مسأله 283 - اگر غير از اعضاى وضو جايى از بدن نجس باشد ، وضوى أو صحيح است ، ولى اگر مخرج را از بول يا غائط تطهير نكرده باشد ، احتياط مستحب آن است كه أول آن را تطهير كند وبعد وضو بگيرد . مسأله 284 - اگر يكى از اعضاى وضو نجس باشد وبعد از وضو شك كند كه پيش از وضو آن جا را آب كشيده يا نه ، چنانچه هنگام وضو گرفتن ملتفت پاك و