پيكر اجتماع حيات جامعه را تأمين كرد . از اين رو نظام تكوين ومقررات دين تفسير ( بسم الله الرحمن الرحيم ) است ، وهر مسلمانى هم با اين تعليم وتربيت بايد پيام آور رحمت بر بندگان خدا باشد . بعد از ابتدأ به اسم خداوند ، نماز گزار به جملهء ( الحمد لله رب العالمين ) متوجه مى شود كه هر حمد وثنايى براي اوست ، چون أو رب العالمين است ، وهر كمال وجمالى ظهور تربيت اوست ، وهنگام گفتن اين جمله با ديدن آثار ربوبيت أو در وجود خود وجهان از آسمان وزمين وجماد ونبات وحيوان وانسان ، ثنا را به أو منحصر مى كند ، وچون آثار تربيت در خسيس ترين موجودات تا اشرف كائنات ظهور رحمت عمومى وخصوصي اوست دوباره مى گويد : ( الرحمن الرحيم ) . وبا استغراق در فضل ورحمت ، براي اين كه از عدل خدا غافل نشود مى گويد : ( ملك يوم الدين ) زيرا معصيت خدا هتك حرمت اوست ، وعظمت لا يتناهى حرمت لا يتناهى دارد ، وهتك حرمت لا يتناهى با هيچ هتك حرمتي قابل قياس نيست ، ونافرمانى آن كس كه حق أو ونعمت أو بر انسان قابل شماره واحصا نيست سزايى به تناسب چنين عملي دارد ، وقوت وقدرتى كه در هر گناهى صرف مى شود محصول جهان است ، چون زندگى آدمي به جهان بستگى دارد ، وگناهى كه انسان مى كند خيانت به دست رنج زمين وآسمان است ، وحساب وكتاب ، روز جزايى را در پيش دارد كه خداوند فرمود : ( يا أيها الناس اتقوا ربكم إن زلزلة الساعة شئ عظيم - يوم ترونها تذهل كل مرضعة عمآ أرضعت وتضع كل ذات حمل حملها وترى الناس سكرى وما هم بسكرى ولكن عذاب الله شديد ) ( 1 ) از اين رو توجه به ( ملك يوم الدين ) لرزه بر اندام عارفان مى افكند ، كه امام العارفين وزين العابدين ( عليه السلام ) به اين جمله كه مى رسيد آن قدر تكرار مى كرد

--> 1 . سوره ء حج ، آيهء 1 ، 2 ( اى مردم بترسيد پروردگار خود را كه لرزش قيامت چيزى است بزرگ ، روزى كه مى بينيد آن زلزله را كه غافل مى شود هر مادر شير دهى از فرزندى كه شير مى دهد ، ومى گذارد هر باردارى بار خود را ، ومى بيني مردمان را كه مستند وحال آن كه مست نيستند ، ولكن عذاب خداوند شديد است )