على ( عليه السلام ) : الله معناه المعبود الذي يأله فيه الخلق ويوله اليه ) ( 1 ) وكمال معرفتي كه براي بشر نسبت به خالق متعال ممكن است ادراك عجز از معرفت اوست . ( الله ) وصف مى شود به ( رحمن ورحيم ) شرح رحمت رحمانيه ورحيميه در اين مختصر نمى گنجد ، آنچه بايد مورد توجه باشد اين است كه خداوند كلام خود را با انسان وكلام انسان را با خود به ( بسم الله الرحمن الرحيم ) شروع كرد ، واين جملهء آسمانى را طليعهء قول وعمل مسلمانان قرار داد ، وشبانه روز در پنج نماز فريضة أو را وأدار به تكرار اين جمله نمود ، وبه أو آموخت كه نظام آفرينش بر مدار رحمت مى گردد ، وكتاب تكوين وتشريع به رحمت شروع مى شود . باران رحمت رحمانيهء أو بر مؤمن وكافر ، بر وفاجر مى بارد ، همچنان كه شعاع رحمت رحيميه أو بر هر قلب پاك مىتابد ( كتب ربكم على نفسه الرحمة ) . ( 2 ) دين أو دين رحمت وفرستاده ء أو ( رحمة للعلمين ) ( 3 ) است ، وحدود وتعزيراتى هم كه در دين هست رحمت است ، واين نكته از مراتب امر به معروف ونهى از منكر روشن مى شود ، كه اگر عضوى از پيكر اجتماع از صلاح فرد وجامعه رو برگرداند يا به فساد فرد ونوع رو آورد ، أول با ملايمت بايد به علاج أو كوشيد ، چنان كه موسى بن عمران با آن كه داراى نه معجزه بود ، وبر طاغوتى مانند فرعون مبعوث شد ، خداوند در مقام دعوت به أو وبرادرش دستور داد كه به نرمى با أو سخن بگوييد ، چون مقصود از بعثت سيطره وقدرت نيست ، بلكه تذكر وخشيت وهدايت است ( فقولا له قولا لينا لعله يتذكر أويخشى ) ( 4 ) وتا علاج به طبابت ممكن است نشتر به آن عضو نبايد زد ، واگر به دارو علاج نشد به وسيلهء نشتر بايد مفاسدى را كه در آن عضو رخنه كرده بيرون كشيد ، وتا ميسر است أو را حفظ كرد ، واگر به آن وسيله هم اصلاح نشد بايد با جدا كردن آن از

--> 1 . بحار الأنوار ، جلد 3 ، صفحهء 221 ( از حضرت على ( عليه السلام ) نقل شده كه معنى الله معبودى است كه خلق در أو متحير وبه أو پناهنده مى شوند ) 2 . سوره ء انعام ، آيهء 54 ( پروردگار شما رحمت را بر خود نوشته است ) 3 . سوره ء أنبيا ، آيهء 107 ( رحمتي براي جهانيان ) 4 . سوره ء طه ، آيهء 44 ( پس سخن بگوييد با أو به نرمى ، شايد متذكر شود يا بترسد )