سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
907
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
به دست قاتل است . مسأله ديه قتل شبه عمد و قتل خطا هر يك صد شتر است ولى سن شترها در هر كدام مختلف است كه توضيح آن در كتابهاى مفصل داده شده است . مسأله ديهء چند چيز مثل ديهء قتل است كه مقدار آن در مسأله قبل گفته شد : 1 - اگر دو چشم كسى را كور كند ، يا چهار پلك چشم او را از بين ببرد ؛ و اگر يك چشم او را كور كند ، بايد نصف ديهء قتل را بدهد . 2 - اگر دو گوش كسى را ببرد ، يا كارى كند كه هر دو گوش او كر شود ؛ و اگر يك گوش او را ببرد يا كر كند ، بايد نصف ديهء قتل را بدهد ؛ و اگر نرمهء گوش او را ببرد بايد ثلث ديهء قتل را بدهد . 3 - اگر تمام بينى يا نرمهء بينى كسى را ببُرد . 4 - زبان كسى را از بيخ ببُرد ، در صورتى كه شخص لال نباشد . 5 - تمام دندانهاى كسى را از بين ببرد . و ديهء هر كدام از دوازه دندان جلو دهان كه شش عدد بالا و شش عدد پايين مىباشد ، پنجاه مثقال شرعى طلا است و هر مثقال شرعى 18 نخود است ، و اگر يكى از شانزده دندان عقب را كه هشت عدد آنها بالا و هشت عدد پايين است از بين برد ، بايد 25 مثقال شرعى طلا بدهد . 6 - اگر هر دو دست كسى را از مچ جدا كند ، و اما اگر يك دست را از مچ جدا كند ، بايد نصف ديهء قتل را بدهد 7 - اگر ده انگشت كسى را ببرد . و ديهء هر انگشت ، ده يك 110 ديهء قتل است . 8 - اگر پشت كسى را طورى بشكند كه ديگر درست نشود و يا خميده بماند . 9 اگر هر دو پستان زنى را ببرد ، و اما اگر يكى از آنها را ببرد ، بايد نصف ديهء قتل را بدهد . 10 اگر هر دو پاى كسى را تا مفصل يا بالاتر ، يا همهء ده انگشت پا را قطع كند ؛ و ديهء هر انگشت ، ده يك ( 110 ) ديهء قتل است . 11 اگر بيضه هاى مردى را از بين ببرد و يا آلت مردىِ كسى را از ختنه گاه يا بيشتر قطع كند ، و براى حكم ديهء زنها در اين مورد بايد به كتابهاى مفصّل مراجعه شود . 12 اگر طورى به كسى آسيب برساند كه عقل او از بين برود . 13 اگر به كسى صدمهاى بزند كه ديگر بوها را احساس نكند . 14 اگر تمام موى سر و يا موى ريش كسى را از بين ببرد ، به طورى كه ديگر نرويَد ، و اگر موى ريش بعداً برويَد ، بنا بر أظهر و أحوط ، يك سوم ديه بايد داده شود ، و اگر موى سر برويَد بايد تفاوت قيمت كسى كه بنده است و چنين نقصى پيدا كرده داده شود . 15 شكسته يا كوبيده شدن تمام گردن ، به طورى كه نتواند آن را به طرف ديگر برگرداند . 16 كندن و يا قطع كردن تمام دو استخوان فك به طورى كه همراه دندانها نباشد