سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

908

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

( مانند كودك يا پير كه دندان ندارند ) و گر نه براى از بين رفتن دندانها ديهء جداگانه لازم است . 17 از بين بردن يا قطع نخاع ، اگر چه صاحبش بعداً زندگى كند . 18 افضا كردن زن به طورى كه ديگر سالم نشود ، البته اگر شوهر او بعد از تمام شدن نُه سال زن به وسيلهء نزديكى كردن موجب اين كار بشود ديه بر او لازم نيست . 19 اگر دو قسمت برجستهء پشت ( اليتين ) كسى را از بين ببرند . 20 اگر هر دو لب كسى را ببُرند . 21 اگر كارى كنند كه شخص ديد چشمش از بين برود و يا صدايش بيرون نيايد و صوت او از بين برود و يا مبتلا به بيمارى ريزش بول شده و نتواند جلو ادرار خود را بگيرد كه در هر يك از اين موارد ديه كامل است . و بعضى موارد ديگر نيز موجب ديه كامل مىشود كه به كتابهاى مفصل مراجعه شود . مسأله اگر انسان كسى را عمداً و به ناحق بكشد ، در صورت عفو و يا گرفتن ديه علاوه بر توبه ، به عنوان كفاره بايد دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند و يك بنده آزاد نمايد ، ولى اگر اشتباهاً بكشد ، بايد ديهء او را بدهند ( يعنى ديه بر عاقله است ) و يك بنده آزاد كند و اگر نتواند بنده آزاد كند دو ماه روزه بگيرد و اگر اين را هم نتواند ، شصت فقير را سير كند . مسأله كسى كه سوار حيوان است ، اگر كارى كند كه آن حيوان مضطرب شده به كسى آسيب برساند ، ضامن است ، و نيز اگر ديگرى كارى كند كه حيوان به سوار خود يا به كس ديگر صدمه بزند ، ضامن مىباشد . مسأله اگر انسان كارى كند كه زن حامله سقط كند ، چنانچه چيزى كه سقط شده نطفه باشد ، ديه‌اش بيست مثقال شرعى طلا است ، كه هر مثقال آن هجده نخود مىباشد ، و اگر عَلقَه ، يعنى خون بسته باشد ، چهل مثقال ، و اگر مُضغه ، يعنى پارهء گوشت باشد ، شصت مثقال ، و اگر داراى استخوان شده باشد ، هشتاد مثقال ، و اگر گوشت آورده ولى هنوز روح در او دميده نشده ، صد مثقال است ، اگر چه افضل و أحوط در اين صورت ديهء كامل است ، و اگر روح در او دميده شده ، چنانچه پسر باشد ، ديهء او هزار مثقال و اگر دختر باشد ، ديهء او پانصد مثقال شرعى است . مسأله اگر زن حامله كارى كند كه بچه‌اش سقط شود ، بايد ديهء آن را به تفصيلى كه در مسألهء قبل گفته شد ، به وارث بچّه بدهد و به خود زن چيزى از آن نمىرسد . مسأله اگر كسى زن حامله را بكشد ، بايد ديهء زن و بچه ، هر دو را بدهد . مسأله اگر پوست سر يا صورت مردى را پاره كند و خون خارج نشود بايد يك شتر به او بدهد . و اگر به گوشت برسد و قدرى از آن را هم ببرد ، بايد بنا بر أظهر دو شتر بدهد ، و اگر خيلى از گوشت را پاره كند ، بايد سه شتر بدهد . و اگر به پردهء نازك استخوان برسد ، چهار شتر ، و اگر استخوان نمايان شود ، پنج شتر ، و اگر استخوان بشكند ، ده شتر ، و اگر بعضى از ريزه هاى استخوان از جاى خود بيرون آيد ، پانزده شتر ، و اگر به پردهء مغز برسد