مسأله 15 گاهى متعهد سفته پولى در نزد بانك دارد و در آن سفته قيد شده است كه در سر رسيدش به آن بانك مراجعه كند و بانك مبلغ سفته را از حساب او برداشت كرده و به طلبكار نقداً بپردازد و يا در حساب طلبكار منظور نمايد و اين كار به اين معنى است كه متعهد سفتهء طلبكار خود را به بانك حواله كرده و چون در نزد بانك پول داشته و بانك بدهكار او مىباشد ، عمل حواله صحيح بوده و احتياج به قبول ندارد . و بر اين فرض جايز نيست كه بانك براى پرداخت بدهى خود كارمزد دريافت كند و گاهى به طورى كه قبلًا اشاره شد ، مشترى سفته را بدون اين كه حواله‌اى از جانب متعهد شده باشد ، جهت وصول به بانك مىدهد و گفتيم كه گرفتن كارمزد در اين صورت جايز است . و صورت سومى هست و او اين كه متعهد سفته بدون آن كه پولى در بانك داشته باشد و بانك به او بدهكار باشد ، مبلغ سفته را به بانك حواله مىكند و بانك نيز اين حواله را قبول مىكند و مبلغ آن را مىپردازد و بابت قبولى حواله از متعهد سفته كارمزد مىگيرد و گرفتن اين كارمزد نيز جايز است . ( اين دو نوع از سفته وصول كردن كه به صورت حواله متعهد سفته به بانك طرف حساب خود بوده باشد در بانكهاى ايران معمول نيست و واگذارى سفته به بانك چندين صورت دارد كه بعد از اين بيان خواهد شد . مترجم ) فروش پولها و ارزهاى خارجى و خريد آنها از خدمات بانكى خريد و فروش پولهاى كشورهاى خارجى است و اين به دو منظور مىشود : يكى در اختيار قرار دادن آن به اندازه كافى به موجب احتياجات مردم و تقاضاى روز و ديگرى به دست آوردن سود از راه خريد و فروش آن . مسأله 16 خريد و فروش پولهاى خارجى به زيادتر از آنچه خريدارى شده ، جايز است چنانچه به بيشتر از آنچه خريده است بفروشد يا به مساوى بفروشد و فرق ندارد كه معامله با مدت باشد يا بدون مدت ، چون بانك همانطورى كه معاملات به غير مدت انجام مىدهد ، معاملات مدت دار نيز انجام مىدهد . حسابهاى جارى كسى كه حساب جارى در بانكى دارد و پولى در بانك گذاشته ، حق دارد كه هر مبلغى كه بخواهد و بيشتر از موجودى او نباشد ، از بانك برداشت كند بلى ، گاهى بانك اجازه مىدهد كه مشترى او مبلغ معينى با نداشتن موجودى در حساب ، برداشت كند و اين بر حسب اعتمادى است كه به مشترى خود دارد و اين را برداشت آزاد مىنامند و بانك براى اين مبلغ فائده مىگيرد . مسأله 17 آيا جايز است كه بانك اين فائده را بگيرد ؟