س 2051 : در نزديكى يك مسجد خانه‌اى وجود دارد كه صاحبش آن را براى سكونت امام جماعت مسجد وقف كرده است ، ولى در حال حاضر به علت كثرت عائله و مراجعه كنندگان و دلائل ديگر مناسب سكونت او نيست و خود امام جماعت هم منزلى دارد كه در آن زندگى مىكند و احتياج به تعميرات دارد و براى ساخت آن مقدارى وام گرفته است ، آيا جايز است خانه موقوفه را اجاره دهد و پول اجاره آن را براى پرداخت بدهىهاى خانه‌اى كه در آن ساكن است و انجام تعميرات آن ، مصرف نمايد ؟ ج : اگر خانه به صورت وقف انتفاع ، براى سكونت امام جماعت مسجد وقف شده باشد ، شرعاً او حقّ اجاره دادن آن را ندارد هر چند به قصد استفاده از اجاره آن براى پرداخت ديون و تعمير منزل مسكونىاش باشد و اگر آن خانه بخاطر كوچكى ، نياز او را براى سكونت خانواده‌اش و آمدن مهمان و پاسخگويى به مراجعه كنندگان بر طرف نمىكند ، مىتواند از آن در بعضى از ساعات روز يا شب مثلًا براى پاسخگويى به مراجعه كنندگان استفاده كند و يا آنكه خانه مزبور را به امام جماعت ديگرى بدهد تا در آن سكونت كند . س 2052 : ساختمان كاروانسرايى كه براى استراحت كاروانها اجاره داده مىشود ، وقف است و توليت آن با امام راتب فعلى مسجدى است كه در مقابل آن مكان قرار دارد و به علت اينكه مسئله بطور دقيق نزد مراجع بيان نشده ، ساختمان كاروانسرا خراب شده و بجاى آن حسينيه‌اى ساخته شده است ، آيا منافع اين مكان به همان صورت قبل از تغيير باقى مىماند ؟ ج : تبديل كاروانسرايى كه وقف منفعت است به حسينيّه كه وقف انتفاع است ، جايز نيست ، بلكه ساختمان كاروانسرا بايد به همان صورت قبلى خود برگشت داده شود تا به كاروانها و مسافران اجاره داده شود و در آمد اجاره آن در همان جهتى كه واقف تعيين كرده به مصرف برسد ، ولى اگر متولَّى شرعى تشخيص دهد كه مصلحت كوتاه مدّت و دراز مدّت وقف اقتضا مىكند كه آن مكان به همين صورت فعلى براى برپايى شعائر دينى اجاره داده شود و اجاره آن در جهت وقف به مصرف برسد ، جايز است اين كار را انجام دهد . س 2053 : آيا فروش سرقفلى مغازه‌اى كه در زمين صحن مسجد ساخته شده جايز است ؟ ج : در صورتى كه ايجاد مغازه در صحن مسجد ، شرعاً ، مجاز بوده فروش سرقفلى آن با رعايت مصلحت و نفع وقف ، با اذن متولَّى شرعى مانعى ندارد و در غير اين صورت واجب است ساختمان مغازه خراب شود و زمين آن به همان صورت اوّل به حياط مسجد اضافه شود . س 2054 : گاهى بعضى از مؤسسات دولتى و غير دولتى به سبب مسائل فنى و طراحى از قبيل ساختن سدها و نيروگاههاى برق و پاركهاى عمومى و مانند آن ، مجبور به تصرّف در زمينهاى وقفى مىشوند ، آيا مجرى اين طرحها از نظر شرعى ملزم به پرداخت عوض يا اجرت وقف است ؟ ج : در اوقاف خاص بايد براى اجاره يا خريد وقف به موقوف عليهم مراجعه كرد و در وقف بر عناوين عمومى كه به نحو وقف منفعت وقف شده‌اند تا منافع آنها در جهت وقف مصرف شود براى تصرّف در آن بايد از متولَّى شرعى آن اجاره شوند و مال الإجاره هم بايد به