او پرداخت شود تا آن را در جهت وقف مصرف كند ، و اگر تصرّفات در اين قبيل وقفها در حكم تلف كردن عين باشد موجب ضمان است و بر متصرّف واجب است كه عوض عين موقوفه را به متولَّى وقف بدهد تا با آن ملك ديگرى بخرد و آن را بجاى وقف اوّل وقف نمايد تا درآمدهاى آن در جهت وقف به مصرف برسد . س 2055 : شخصى چندين سال قبل مغازه‌اى را قبل از تكميل ساختمان آن اجاره نمود و پول سرقفلى آن را در همان زمان پرداخت كرد و سپس با اجازه مالك ، آن را با پول اجاره همان مغازه تكميل نمود و در طول مدّت اجاره ، نصف ساختمان را با سند رسمى از مالك خريد و در حال حاضر مدّعى است كه ساختمان مزبور وقف است و نائب توليت هم ادّعا مىكند كه بايد سرقفلى آن دوباره پرداخت شود ، حكم اين مسئله چيست ؟ ج : اگر وقف بودن زمين آن ساختمان ، ثابت شود و يا مستأجر به آن اعتراف نمايد ، در اين صورت هيچ يك از امتيازاتى كه از مدّعى مالكيت زمين ساختمان موقوفه گرفته است اعتبارى ندارد ، بلكه بايد براى ادامه تصرّف در ساختمان مذكور قرارداد جديدى با متولَّى شرعى وقف منعقد نمايد ، و پول خود را مىتواند از كسى كه ادّعاى مالكيّت داشته ، پس بگيرد . س 2056 : اگر وقفى بودن زمين محرز باشد ولى جهت وقف معلوم نباشد ، ساكنين و زراعت كنندگان در آن زمين چه تكليفى دارند ؟ ج : اگر زمين موقوفه ، متولَّى خاص داشته باشد ، واجب است تصرّف كنندگان به او مراجعه كنند و زمين را از او اجاره نمايند و اگر متولَّى خاصى نداشته باشد ، ولايت بر آن با حاكم شرع است و تصرّف كنندگان بايد به وى مراجعه نمايند و امّا نسبت به مصرف درآمد وقف كه متردّد بين محتملات است ، اگر محتملات متصادق و غير متباين باشند مثل سادات و فقرا و علما و اهل فلان شهر ، واجب است درآمد وقف در قدر متيقّن آنها مصرف شود ، ولى اگر احتمالات ، متباين و غير متصادق باشند ، در اين صورت اگر محصور در امور معيّنى باشند ، واجب است مصرف وقف با قرعه معيّن شود و اگر احتمال بين امور غير محصوره باشد ، در صورتى كه بين عناوين يا اشخاص غير محصوره باشد مثل اينكه بدانيم زمين موقوفه وقف بر ذرّيه است ولى ندانيم كه ذرّيهء كدام شخص از اشخاص غير محصوره مراد است ، در اين صورت منافع وقف در حكم مجهول المالك است و واجب است به فقرا صدقه داده شود ، ولى اگر احتمال بين جهات غير محصوره باشد مثل اينكه مردد بين وقف براى مسجد يا زيارتگاه يا پل يا كمك به زائران و مانند آن باشد ، در اين صورت واجب است درآمدهاى وقف به شرط عدم خروج از آن محتملات در امور خيريه مصرف شود . س 2057 : زمينى وجود دارد كه از زمانهاى طولانى محلّ دفن اموات اهالى بوده و يكى از اولاد ائمه " عليهم السلام " نيز در آن مدفون است و قبل از سى سال پيش مكانى را براى غسل دادن اموات در آن ساخته‌اند ، ولى معلوم نيست كه اين زمين وقف براى دفن اموات شده يا آنكه وقف براى امامزادهء مدفون در آن است . همچنين نمىدانيم ساخت غسّالخانه در آن براى غسل اموات