احكام قسم خوردن مسأله 2670 اگر قسم بخورد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند ، مثلًا قسم بخورد كه روزه بگيرد ، يا دود استعمال نكند ( 1 ) چنانچه عمداً مخالفت كند ، بايد كفّاره بدهد ( 2 ) يعنى يك بنده آزاد كند ، يا ده فقير را سير كند ، يا آنان را بپوشاند ( 3 ) و اگر اينها را نتواند بايد سه روز ، روزه بگيرد ( 4 ) ) * ( 1 ) بهجت : انسان مىتواند با قسم خوردن ، انجام كارى را كه مطلوب شارع است و يا ترك كارى را كه نهى شده است ، بر خود واجب كند . اگر قسم بخورد كارى را انجام دهد يا ترك كند ، مثلًا قسم بخورد كه روزه بگيرد ، يا سيگار نكشد . . ( 2 ) سيستانى ، زنجانى : گناه كرده است ، و بايد كفّاره بدهد . . ( 3 ) گلپايگانى ، صافى : يك بنده آزاد كند ، يا ده مسكين را اطعام كند يا ده فقير را بپوشاند . . ( 4 ) خوئى ، گلپايگانى ، صافى ، تبريزى ، سيستانى ، زنجانى : و بايد روزه پى در پى باشد . مكارم : مسأله هر گاه عمداً با قسم خود مخالفت كند بايد كفّاره دهد ؛ ده فقير را سير كند ، يا بر آنها لباس بپوشاند ، يا يك بنده را آزاد نمايد و اگر توانايى بر اينها نداشته باشد بايد سه روز روزه بگيرد . فاضل : مسأله قسم دو نوع است : الف : قسم براى انجام يا ترك كارى در آينده . ب : قسم براى اثبات يا نفى چيزى . الف : اگر قسم بخورد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند مثلًا قسم بخورد كه روزه بگيرد ، يا دود استعمال نكند ، چنانچه عمداً مخالفت كند ، بايد كفّاره بدهد ، يعنى يك بنده آزاد كند ، يا ده فقير را سير كند ، يا آنان را بپوشاند ، و اگر اينها را نتواند بايد سه روز پى در پى ، روزه بگيرد . ب : كسى كه براى اثبات يا نفى چيزى قسم مىخورد ، اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مىباشد ولى كفارهء قسم را ندارد . ولى اگر براى اينكه خودش يا مسلمان ديگرى را از شر ظالمى نجات دهد ، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد بلكه گاهى واجب مىشود امّا اگر بتواند توريه كند يعنى : موقع قسم خوردن طورى نيّت كند كه دروغ نشود بنا بر احتياط واجب بايد توريه نمايد ؛ مثلًا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذيت كند و از انسان بپرسد كه او را نديده‌اى ؟ و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد ، ولى بگويد او را نديده‌ام به اين قصد كه از پنج دقيقه پيش نديده‌ام . مسأله 2671 قسم چند شرط دارد ( 1 ) : اوّل : كسى كه قسم مىخورد بايد بالغ و عاقل باشد ) *