سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
574
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
( 5 ) گلپايگانى ، صافى : و محتاج به ذبح حيوان باشند . . ( 6 ) اراكى : و يا ناچار باشد كه آن حيوان را ذبح كند . . خوئى ، تبريزى : يا ضرورتى مقتضى سر بريدنش شود . . بهجت : يا ذبح آن حيوان عرفاً براى انسان ضرورت داشته باشد . . [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : گلپايگانى و صافى نيست ] ( 7 ) اراكى : ولى بريدن رگها با دندان يا ناخن كافى نيست . . بهجت : بلكه اگر آلت ذبح غير آهن باشد ولى در حدّت و استحكام و تيزى و اطَّراد تا آخر ذبح مثل آهن باشد به نحو يقين ، بعيد نيست به القاء خصوصيت ملحق به آهن باشد . . صافى : و احتياط مستحبّ اين است كه در صورتى با اين اشياء ذبح نمايند كه بيم اين باشد كه اگر سر حيوان را نبرند بميرد يا مُضْطَرّ به سربريدن آن باشند . . مكارم : [ دوم : ] بايد سر حيوان را با جسم تيزى كه از آهن ، يا فلز ديگر باشد ببرند ، ولى اگر احتياج به ذبح باشد و آهن پيدا نشود ، يا اگر سر حيوان را نبرند مىميرد و دسترسى به آهن نيست ، با هر چيز تيزى كه رگها را بتواند جدا كند ( مانند شيشه و سنگ و چوب تيز ) مىشود آن را ذبح كرد . . سيستانى : دوم : سر حيوان را در صورت امكان با چيزى ببرند كه از آهن باشد ؛ و بريدن با چاقوى استيل ، بنا بر احتياط واجب كافى نيست ، ولى چنانچه آهن پيدا نشود ، با چيز تيزى كه چهار مجراى آن را جدا كند مانند شيشه و سنگ نيز مىشود سر آن را بريد ، هر چند ضرورتى مقتضى سر بريدنش نباشد . . زنجانى : دوم : سر حيوان را با وسيله تيزى كه بريدن با آن متعارف است ، همچون كارد و چاقو ببرد و لازم نيست سر حيوان را با چيزى ببرد كه از آهن باشد ، بنا بر اين بريدن سر حيوان با كارد استيل اشكالى ندارد هر چند بداند كه به استيل آهن گفته نمىشود ، ولى چنانچه چنين وسيلهء تيزى پيدا نمىشود و طورى باشد كه اگر سر حيوان را نبرند مىميرد يا ضرورتى مقتضى سر بريدنش شود ، مىتوان با ديگر چيزهاى تيز همچون شيشه و سنگ تيز كه چهار رگ حيوان را جدا مىكند ، سر آن را بريد . . ( 8 ) اراكى ، گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : سوم : در موقع سر بريدن ، صورت و دست و پا و شكم حيوان رو به قبله باشد ( تبريزى : و بعيد نيست گوسفند و مانند آن رو به قبله ايستاده باشد سرش را ببرند ، در استقبال قبله كافى باشد ) . . نورى : سوم : در موقع سر بريدن ، گلو و دست و پا و شكم حيوان رو به قبله باشد . . ( 9 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله مكارم نيست ] ( 10 ) زنجانى : اگر عمداً حيوان را رو به قبله نكند و سر ببرد ، حيوان نجس و در نتيجه حرام مىشود . . ( 11 ) مكارم : [ و ] حيوان را به سمتى غير از قبله سر ببرد حرام نيست [ پايان مورد سوم ] نورى : اگر عمداً حيوان را رو به قبله نكند ، حيوان حرام مىشود و همچنين در صورتى كه مسأله را نداند و حيوان را رو به قبله نكند ، ولى اگر فراموش كند يا قبله را اشتباه كند . . ( 12 ) فاضل : و نتواند بپرسد و ناچار به ذبح باشد . . ( 13 ) بهجت : بنا بر أظهر اشكال ندارد . .