سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

548

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

بايد قيمت روزى را كه تلف كرده بدهد ( 3 ) ) * ( 1 ) خوئى ، تبريزى : كه از جهت خصوصيات شخصى ، قيمت آن در نظر عقلا با قيمت فرد ديگرى فرق دارد بايد قيمت آن را بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد بايد قيمت وقتى را كه غصب كرده بدهد ( خوئى : و احتياط مستحبّ آن است كه بالاترين قيمتى را كه از زمان غصب تا زمان تلف داشته بدهد ) . نورى : كه از جهت خصوصيات شخصى ، قيمت آن در نظر عقلا و اهل عرف با قيمت فرد ديگرى فرق دارد ، بايد قيمت آن را بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، بايد قيمت روزى را كه ادا مىكند و غرامت مىپردازد بدهد و احتياط مستحبّ آن است كه بالاترين قيمت را از روز غصب تا روزى كه مىپردازد حساب كند و رضايت همديگر را بدست آورند . فاضل : كه افراد آن يكنواخت و مثل هم نيستند بلكه بواسطهء خصوصيات مختلف معمولًا قيمت آنها تفاوت دارد ، بايد قيمت آن را بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، بايد قيمت روزى را كه مىخواهد بپردازد بدهد و احتياط مستحبّ آن است كه بالاترين قيمت از روز غصب تا روز پرداخت را بدهد . ( 2 ) اراكى : اگر چيزى را كه غصب كرده از بين برود ، در صورتى كه خصوصيات شخصى يك فردى با فرد ديگر از جهت رغبت عقلاء فرق داشته باشد . . مكارم : هر گاه مالى را كه غصب كرده از بين برود در صورتى كه از چيزهايى باشد كه مثل و مانند آن معمولًا كمياب است مانند بسيارى از حيوانات و بسيارى از فرشهاى دست بافت . . صافى : كه قيمت افراد آن بواسطهء خصوصياتى كه دارند فرق دارد . . ( 3 ) اراكى : و أحوط آن است كه در تفاوت قيمت آن از زمان غصب تا زمان پرداخت ، با يكديگر مصالحه كنند . گلپايگانى ، صافى : بايد قيمت وقتى را كه تلف شده بدهد و احتياط مستحبّ آن است كه بالاترين قيمتى را كه از زمان غصب تا زمان پرداخت قيمت داشته بدهد . زنجانى : مسأله اشياء بر دو گونه‌اند : قيمى و مثلى ، مراد از " قيمى " چيزى است كه تهيهء مثل آن از هر جهت ، براى معمول افراد آسان نيست و مراد از " مثلى " چيزى است كه تهيهء مثل آن از هر جهت ، براى معمول افراد آسان است . اگر كسى يكى از اشياء قيمى همچون گاو و گوسفند را غصب كند و آن چيز از بين برود ، بايد قيمت آن را بدهد ولى اگر غاصب ، مثل چيزى را كه تلف شده ، از هر جهت ، مالك باشد ، مثلًا گوسفندى با مشخّصات گوسفند تلف شده را از كسى طلب داشته باشد ، يا تهيّه مثل چيز تلف شده براى شخص غاصب آسان باشد ، مالك مىتواند غاصب را مجبور كند كه مثل را به وى تحويل دهد ، ولى اگر تهيهء مثل براى غاصب دشوار باشد يا بايد براى تهيهء آن بيش از قيمت آن بپردازد ، لازم نيست مثل را تحويل دهد ، بلكه مىتواند قيمت آن را به مالك بپردازد ، و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، بايد بنا بر احتياط ، بالاترين قيمتى را كه از زمان غصب كردن تا زمان تلف شدن مال پيدا كرده بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق