سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
549
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
نكرده ، ولى در مدّتى كه پيش او بوده به جهتى همچون چاق شدن يا بهبود گوشت آن ، مرغوبتر شده باشد ، بايد بالاترين قيمت وقتى را كه نزد او بوده بدهد . بهجت : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده از بين برود ، در صورتى كه از نظر اسم يا صفت يا رغبت مردم به آن ، امثالى ندارد بايد قيمت آن را بدهد . و منظور از قيمت ، قيمت زمان مطالبه است ، بلكه خالى از وجه نيست كه بالاترين قيمت از زمان غصب تا زمان پرداخت را بدهد ، اگر چه احتياط در اين است كه روى يكى از قيمتهايى كه آن چيز در اين فاصله پيدا كرده يا متوسّط آنها با هم صلح نمايند . سيستانى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده از بين برود ، در صورتى كه قيمى باشد مثل گاو و گوسفند بايد قيمت آن را بدهد ( و قيمى ، به چيزى مىگويند كه مثل آن از جهت خصوصياتى كه در جلب تقاضا دخالت دارد فراوان نيست ) و چنانچه قيمت بازار آن بواسطه اختلاف عرضه و تقاضا فرق كرده باشد ، بايد قيمت وقتى را كه تلف شده بدهد . مسأله 2559 اگر چيزى را كه غصب كرده و از بين رفته مانند گندم و جو باشد كه قيمت اجزايش با هم فرق ندارد ( 1 ) ، بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ، ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصياتش مثل چيزى باشد كه آن را غصب كرده و از بين رفته است . ) * ( 1 ) فاضل : مانند فرشهاى ماشينى ، ظروف و كتاب و مانند اينها كه معمولًا مثل آن فراوان است باشد . . بهجت : از نظر اسم يا صفت و يا رغبت مردم به آن امثالى دارد ، مانند گندم و برنج . . مكارم : هرگاه مالى را كه غصب كرده از بين برود ، اگر از چيزهايى است مانند گندم و جو و بسيارى از فرشهاى ماشينى و انواع پارچه ها و ظرفهايى كه با كارخانه ها درست مىشود كه معمولًا مثل آن فراوان است . . اراكى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده و از بين رفته مانند گندم و جو باشد كه خصوصيّات شخصى فردى با خصوصيّات فرد ديگر از آن نوع از جهت رغبت عقلاء فرق نداشته باشد ، بايد مثل آن چيزى را كه غصب كرده بدهد . خوئى ، تبريزى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده و از بين رفته مانند گندم و جو باشد كه قيمت افرادش از جهت خصوصيات شخصيّه با هم فرق ندارد ، بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ، ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصيات نوعى و سنخيش مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده و از بين رفته است ؛ مثلًا اگر از قسم اعلاى برنج غصب كرده نمىتواند از قِسم پستتر بدهد . صافى : در جهت خصوصيات فردى . . نورى : بايد خصوصياتش . . صافى : اگر از نوع اعلاى برنج غصب كرده ، بايد از همان نوع بدهد . سيستانى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده و از بين رفته مثلى باشد مانند گندم و جو بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ( و مثلى ، به چيزى مىگويند كه مثل و مانند آن از