سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

547

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

قيمت آن از پيش از گوشواره ساختن كمتر شود ، بايد تفاوت آن را بدهد ( 4 ) ) * ( 1 ) مكارم : براى منظور خاصى بگويد . . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله فاضل نيست ( 2 ) گلپايگانى : واجب نيست آن را به صورت اولش درآورد . [ پايان مسأله ] سيستانى : اگر براى او هدفى در اين درخواست باشد واجب است غاصب آن را به صورت اوّلش درآورد . . ( 3 ) مكارم ، صافى : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 4 ) زنجانى : البتّه اگر كم شدن قيمت به جهت اختلاف قيمت بازار باشد ( نه بخاطر پديد آمدن نقصى در خود آن گوشواره يا ويژگىهاى آن ) پرداخت تفاوت قيمت لازم نيست . مسأله 2556 اگر در زمينى كه غصب كرده ، زراعت كند ( 1 ) يا درخت بنشاند ، زراعت و درخت و ميوهء آن مال خود اوست و چنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت و درخت در زمين بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فوراً زراعت يا درخت خود را اگر چه ضرر نمايد از زمين بكند و نيز بايد اجارهء زمين را در مدّتى كه زراعت و درخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد و خرابيهايى را كه در زمين پيدا شده ، درست كند مثلًا جاى درختها را پُر نمايد و اگر بواسطهء اينها قيمت زمين از اولش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را هم بدهد ( 2 ) و نمىتواند صاحب زمين را مجبور كند كه زمين را به او بفروشد ، يا اجاره دهد و نيز صاحب زمين نمىتواند او را مجبور كند كه درخت يا زراعت را به او بفروشد . ) * ( 1 ) فاضل : با بذر و نهال خود زراعت كند . . ( 2 ) مكارم : هرگاه در زمينى كه غصب كرده زراعت كند يا درخت بنشاند ، زراعت و درخت و ميوهء آن مال غاصب است ، ولى بايد اجارهء زمين را در مدّتى كه زراعت و درخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد و چنانچه در اثناء كار صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت و درخت در آن زمين بماند غاصب بايد فوراً آن را بكند ، هر چند باعث خسارت او شود و اگر نقصى در زمين پيدا شود بايد تفاوت قيمت را بدهد . . مسأله 2557 اگر صاحب زمين راضى شود كه زراعت و درخت در زمين او بماند ، كسى كه آن را غصب كرده ، لازم نيست درخت و زراعت را بكند ولى بايد اجارهء آن زمين را از وقتى كه غصب كرده تا وقتى كه صاحب زمين راضى شده بدهد . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله مكارم نيست مسأله اختصاصى بهجت : مسأله 2048 اگر در زمينى كه غصب كرده بدون اذن مالك چاهى حفر نمايد ، پس اگر مالك به باقى بودن آن چاه راضى باشد ، غاصب ضامن پر كردن آن نيست ، و اگر راضى نباشد غاصب بايد آن چاه را پر كند ، ولى تصرّف در پر كردن بايد به اذن مالك باشد ، و اگر مالك بخواهد خود ، چاه را پر كند مىتواند اجرت آن را از او بگيرد . مسأله 2558 اگر چيزى را كه غصب كرده از بين برود ، در صورتى كه مثل گاو و گوسفند باشد ( 1 ) كه قيمت اجزاى آن با هم فرق دارد مثلًا گوشت آن يك قيمت و پوست آن قيمت ديگر دارد ( 2 ) بايد قيمت آن را بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، ) *