سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
304
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
براى هر يك مقدارى معين شده و سود حاصله كمتر از مجموع شده ، سود حاصله به نسبت قرارداد توزيع مىشود . ( توضيح اينكه اگر قرار گذارند كه مثلًا پنج هزار تومان از سود براى مالك و ده هزار تومان براى عامل باشد و بقيّه هر چه بود بين آنها تنصيف شود و اتفاقاً كل سود از پانزده هزار تومان كمتر شد در اين صورت به نسبت 5 و 10 توزيع مىشود ) . فاضل : مسأله 2428 در صحّت مضاربه ، صيغه عقد ، لازم نيست ، بلكه مضاربهء معاطاتى نيز صحيح است . فاضل : مسأله 2429 لازم نيست سرمايه ، طلا و نقره سكَّه دار باشد بلكه با اسكناس و ساير پولهاى رايج نيز صحيح است . فاضل : مسأله 2430 اگر شخصى بدون اذن و يا وكالت و ولايت ، با مال غير ، مضاربه كند ، مضاربه فضولى است و با اجازه مالك صحيح مىشود و در صورت اجازه ، سود حاصله ، طبق قرارداد بين مالك و عامل تقسيم مىشود و اگر هم خسارتى به سرمايه وارد شد به عهده مالك است . و اگر مضاربه و معامله هاى انجام شده را امضا نكرد معامله هاى واقع شده ، باطل و جنس به صاحب آن و پول به مالك برمىگردد . فاضل : مسأله 2431 مضاربه عقدِ جايز است ، يعنى طرفين هر وقت بخواهند مىتوانند عقد را به هم بزنند و حتى اگر در ضمن عقد مضاربه ، مدّت معيّنى را شرط كنند ، مضاربه عقد لازم نمىشود ، بلى در صورتى كه مدّت معيّن كردند پس از گذشت مدّت ، تصرّف عامل در سرمايه منوط به اذن مالك است و بدون اجازه او شرعاً نمىتواند در سرمايه دخل و تصرّف نمايد . و در مواردى كه بخواهند مضاربه را به هم بزنند فرق نمىكند كه قبل از شروع در تجارت باشد يا بعد از آن ، سودى حاصل شده باشد يا نشده باشد . بلى در صورت حصول سود و تصميم بر فسخ ، بايد طبق قرارداد ، سود تا زمان فسخ ، محاسبه و بين طرفين تقسيم شود . فاضل : مسأله 2432 اگر در ضمن عقد مضاربه يا عقد ديگرى شرط كنند كه تا مدّت معينى مضاربه را فسخ نكنند ، وفاى به اين شرط واجب است . فاضل : مسأله 2433 بر عامل واجب است ، معاملاتى را انجام دهد كه مالك اجازه داده باشد و چنانچه معاملهاى انجام دهد كه مالك اجازه نداده است ، چنانچه سودى ببرد ، طبق قرار داد مضاربه عمل مىشود و چنانچه زيان كرد ، ضامن است . فاضل : مسأله 2434 در مضاربه چنانچه خريد كالاى خاصّى شرط شده باشد و عامل بر خلاف شرط عمل كند ، ضامن سرمايه است و اگر خسارت وارد شد چه كلَّى ، چه جزيى ، به عهده او است . بلى ، چنانچه پس از معامله ، مالك اجازه دهد و خسارتى وارد شود بر عهده مالك است . فاضل : مسأله 2435 چنانچه عامل در تجارت ، تعدى و تفريط نكند ، ضرر معامله به عهده او نيست . فاضل : مسأله 2436 اگر در عقد مضاربه ، مالك شرط كند كه عامل در ضرر شريك باشد ، اين شرط باطل است ولى اصل مضاربه باطل نيست . بلى اگر در ضمن عقد مضاربه يا در ضمن