معامله را بعد از گذشت مهلت خيار دارد ؟ و بر فروشنده قبول آن واجب است ؟ و آيا فروشنده حقّ دارد قبول فسخ را معلَّق به كسر درصدى از پول كالا كند ؟ ج : ذو الخيار بعد از گذشت مدّت خيار ، حقّ فسخ و پس دادن كالا را ندارد و همچنين نمىتواند فروشنده را ملزم به قبول فسخ كند ، بله جايز است بر اقاله توافق كنند ، ولى فروشنده نمىتواند قبول اقاله را مشروط به كسر درصدى از پول كند و در صورتى كه با كم كردن از پول مشترى اقاله كند ، باطل است . س 1567 : آيا هر يك از متبايعين مىتوانند با ادّعاى عدم تحقّق قصد و غرض آنان از معامله ، آن را فسخ كنند ؟ ج : عدم تحقّق غرض تا زمانى كه به صورت شرط در ضمن عقد ذكر نشود و يا انعقاد عقد ، مبنى بر آن نباشد ، شرعاً موجب ثبوت خيار فسخ نمىشود . س 1568 : اينجانب مغازه تجارى خود را با سند عادى با شرايطى فروختم از جمله اينكه مالياتهاى آن را خريدار بپردازد ، ولى وى تا كنون از پرداخت آنها خوددارى كرده است ، آيا من حقّ فسخ معامله را دارم يا خير ؟ ج : اگر بطور صريح در ضمن عقد شرط كرده باشند كه در صورت عدم پراخت مالياتها توسط خريدار ، فروشنده حقّ فسخ بيع را داشته باشد ، و يا عقد مبتنى بر اين امر ، واقع شده باشد ، حقّ فسخ براى او ثابت است . س 1569 : فردى قطعه زمينى را خريده است به اين شرط كه اگر دولت از ثبت سند رسمى به نام او جلوگيرى كند و يا معلوم شود كه زمين در طرح شهردارى قرار دارد ، حقّ فسخ داشته باشد و چون خريدار نتوانسته براى اين زمين پروانه ساختمان بگيرد ، در حال حاضر از فروشنده درخواست فسخ و باز گرداندن پول زمين را مىكند ، ولى به اين شرط كه اگر شهردارى اجازه ساختمان سازى در اين زمين را از زمان حاضر تا دو سال بعد بدهد ، فروشنده دوباره زمين را به همان قيمت قبلى به او بفروشد ، آيا اشتراط شرط مزبور توسط او صحيح است ؟ ج : گر چه مشترى بر اساس شرط ضمن عقد كه مورد قبول طرفين است مىتواند معامله را فسخ كند و پول زمين را از فروشنده مطالبه نمايد ولى حقّ اشتراط چيزى را در ضمن فسخ عليه فروشنده ندارد . س 1570 : عقد بيعى بين فروشنده و خريدار با شروط معيّنى كه مشترى به نفع فروشنده به آنها ملتزم شده ، محقق شده است و مشترى قسمتى از ثمن معامله را به عنوان بيعانه به فروشنده پرداخت كرده ولى از عمل به بقيّه شرطهاى بيع خوددارى مىكند ، آيا با اين وضعيت او شرعاً حقّ الزام فروشنده به اتمام معامله را دارد ؟ ج : فروشنده بايد تا زمانى كه عقد را بر اثر تخلَّف شرط فسخ نكرده ، به آن وفا كند ولى اگر حقّ فسخ داشته باشد هر چند بدليل تخلَّف مشترى از بعضى از شروط باشد ، جايز است بيع را فسخ نمايد و در اين صورت مشترى حقّ ندارد فروشنده را به چيزى غير از باز گرداندن پولى كه از او گرفته است ، ملزم نمايد .