( 2 ) سيستانى : اوّل : آن كه از هم جدا نشده باشند ، هر چند مجلس معامله را ترك گفته باشند . . ( 3 ) خوئى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى ، نورى : دوم : آن كه مشترى يا فروشنده در بيع ، يا يكى از دو طرف معامله در معاملات ديگر ، مغبون شده باشند كه آن را " خيار غبن " گويند . ( سيستانى : و منشأ ثبوت اين نحو از خيار " شرط ارتكازى " در عرف عام مىباشد ، يعنى در هر معامله‌اى در ذهن دو طرف معامله اين شرط مرتكز است كه مالى را كه مىگيرد از جهت ماليّت به مقدار فاحش كمتر از مالى كه مىپردازد نباشد ، و اگر باشد ، حقّ به هم زدن معامله را داشته باشد ، ولى چنانچه در مواردى در عرف خاص شرط ارتكازى طور ديگر باشد مثلًا شرط اين باشد كه اگر مالى را كه گرفته از جهت ماليت كمتر از مالى كه پرداخته ، باشد ، بتواند ما به التفاوت ميان آن دو را از طرف مطالبه كند ، و اگر ممكن نشد معامله را به هم زند ، بايد همان عرف خاص در اين چنين موارد رعايت شود ) . زنجانى : دوم : آن كه معامله كننده مغبون شده باشد كه به آن " خيار غبن " مىگويند . سوم : در معامله قرارداد كنند كه تا مدّت معينى هر دو يا يكى از آنان بتوانند معامله را به هم بزنند " خيار شرط " . ) * چهارم : فروشنده يا خريدار ، مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد و طورى كند ( 1 ) كه قيمت مال در نظر مردم ( 2 ) زياد شود " خيار تدليس " . ) * ( 1 ) نورى : طورى وانمود كند . . ( 2 ) بهجت : در نظر طرف مقابل . . خوئى ، تبريزى : چهارم : يكى از دو طرف معامله مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد و طورى كند كه قيمت مال در نظر مردم زياد شود كه آن را " خيار تدليس " گويند . سيستانى : طورى كند كه طرف در آن رغبت كند يا رغبت او به آن زيادتر شود . . مكارم : چهارم : در صورتى كه خريدار يا فروشنده تقلب كند و مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد " خيار تدليس " . پنجم : فروشنده يا خريدار شرط كند كه كارى انجام دهد ، يا شرط كند مالى را كه مىدهد طور مخصوصى باشد و به آن شرط عمل نكند ( 1 ) كه در اين صورت ، ديگرى مىتواند معامله را به هم بزند " خيار تخلَّف شرط " . ) * ( 1 ) اراكى : واجبا را و هم ممكن نباشد . . خوئى ، تبريزى ، سيستانى : پنجم : يكى از دو طرف معامله با ديگرى شرط كند كه كارى را انجام دهد و به آن شرط عمل نشود يا شرط كند مالى را ( سيستانى : مال معينى را ) كه مىدهد به طور مخصوصى باشد و آن مال داراى آن خصوصيت نباشد ؛ كه در اين صورت شرط كننده مىتواند معامله را به هم بزند و آن را " خيار تخلَّف شرط " گويند . ششم : در جنس يا عوض آن عيبى باشد ( 1 ) " خيار عيب " . ) * ( 1 ) فاضل : و قبلًا اطلاع نداشته باشند . . مكارم : ششم : در صورتى كه يكى از دو جنس يا هر دو معيوب باشند و قبلًا اطلاع نداشته باشند " خيار عيب " .