بايد چيزى از حاصل زمين مانند سبزيها را با آن بفروشند ، يا ميوهء بيشتر از يك سال را بفروشند . گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر بخواهند ميوه‌اى را كه بر درخت است ، پيش از آن كه دانه ببندد و گُلش بريزد بفروشند ، بايد او را به تبع چيزى از حاصل زمين مانند سبزيها بفروشند و همچنين است حكم بنا بر احتياط لازم اگر ميوهء بيش از يك سال را بفروشند ، بلى اگر با مشترى شرط كنند كه ميوه را پيش از دانه بستن بچيند ، بدون ضميمه ، معامله صحيح است . خوئى : مسأله فروختن ميوه‌اى را كه بر درخت است ، پيش از آن كه دانه ببندد و گُلش بريزد نيز جايز است [ 1 ] و بهتر آن است كه چيزى را از حاصل زمين مانند سبزيها با آن بفروشند ، يا با مشترى شرط كنند كه ميوه را پيش از دانه بستن بچيند ، يا ميوهء بيشتر از يك سال را به او بفروشند . زنجانى : مسأله اگر بخواهند ميوه‌اى را كه بر درخت است ، پيش از آن كه دانه ببندد و گُلش بريزد ( بطورى كه در مسأله پيش ذكر شد ) بفروشند ، بايد چيزى از حاصل زمين مانند سبزيها را با آن بفروشند . مسأله 2101 اگر خرمايى را كه زرد يا سرخ شده ، بر درخت بفروشند اشكال ندارد ( 1 ) ولى نبايد ( 2 ) عوض آن را خرما بگيرند ( 3 ) ) * ( 1 ) خوئى ، تبريزى : ولى ( تبريزى : بنا بر احتياط ) عوض آن را از خرماى آن درخت قرار ندهند امّا اگر كسى يك درخت خرما در خانه يا باغ كس ديگر داشته باشد ، در صورتى كه مقدار آن را تخمين كنند و صاحب درخت آن را به صاحب خانه يا باغ بفروشد و عوض آن را خرماى همان درخت قرار بدهند اشكال ندارد . ( 2 ) بهجت : بنا بر أظهر نبايد . . ( 3 ) گلپايگانى ، صافى ، بهجت ، نورى : امّا اگر كسى يك درخت خرما در خانه يا باغ كسى ديگر داشته باشد ، در صورتى كه مقدار آن را تخمين كنند و صاحب درخت آن را به صاحب خانه يا باغ بفروشد و عوض آن را از خرماى غير از آن درخت بگيرد ( بهجت ، نورى : عوض آن خرما بگيرد ) چنانچه خرمايى را كه مىگيرد كمتر يا زيادتر از مقدارى كه تخمين زده‌اند نباشد اشكال ندارد . زنجانى : نبايد عوض آن را از خرما ، چه از آن درخت و چه از درخت ديگر قرار دهند . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2099 . فاضل : مسأله اگر خرمايى را كه زرد يا سرخ شده ، بر درخت ، به چيزى غير از خرما بفروشند ، اشكال ندارد . سيستانى : مسأله اگر ميوهء درخت خرما را بر درخت بفروشند ، چه رسيده باشد و چه نارس ، اشكال ندارد ، ولى عوض آن را از خرما ، چه از آن درخت و چه از غير آن قرار ندهند ؛ ولى اگر آن را با [ 1 ] سيستانى : ولى بايد با ضميمه باشد ، به طورى كه در مسأله پيش گفته شد و يا آن كه ميوهء بيشتر از يك سال را بفروشند . [ 2 ] تبريزى : جايز نيست و چنانچه چيزى از زمين مانند سبزيها را با آن بفروشند ، يا با مشترى شرط كنند كه ميوه را پيش از دانه بستن بچيند ، يا ميوهء بيشتر از يكسال را به او بفروشند ، اشكال ندارد .