رطب رسيده يا نارس كه هنوز خرما نشده است بفروشد ، اشكال ندارد ؛ و اگر كسى يك عدد درخت خرما در خانهء كس ديگر داشته باشد و رسيدن به آن براى او مشكل باشد ، در صورتى كه مقدار آن را تخمين كنند و صاحب درخت آن را به صاحب خانه بفروشد و عوض آن را خرما قرار بدهد ، اشكال ندارد . مسأله 2102 فروختن خيار و بادمجان و سبزيها و مانند اينها كه سالى چند مرتبه چيده مىشود در صورتى كه ظاهر و نمايان شده باشد و معين كنند كه مشترى در سال چند دفعه آن را بچيند اشكال ندارد ( 1 ) ) * ( 1 ) سيستانى : در صورتى كه محصول آن ظاهر و نمايان شده باشد و معيّن كنند كه مشترى چند چين آن را مىخرد ، اشكال ندارد ، ولى اگر محصول آن ظاهر و نمايان نشده باشد ، فروختن آن اشكال دارد . مسأله 2103 اگر خوشهء گندم و جو را بعد از آن كه دانه بسته ( 1 ) به چيز ديگرى غير گندم و جو ( 2 ) بفروشند اشكال ندارد . ) * ( 1 ) زنجانى : و از آفت رسته . . ( 2 ) خوئى ، تبريزى : كه از خودش حاصل مىشود . . سيستانى : مسأله اگر خوشهء گندم را بعد از آن كه دانه بسته ، به گندمى كه از خودش حاصل مىآيد يا از خوشهء ديگرى بفروشند ، معامله صحيح نيست . مكارم : مسأله خريد و فروش خوشهء گندم و جو بعد از آن كه دانهء آن بسته شده است اشكال ندارد ، امّا فروختن آن به گندم و جو مشكل است ، همچنين خود زراعت را مىتوان قبل از ظاهر شدن خوشه ها خريدارى كرد ، خواه شرط كند باقى بماند تا برسد ، يا فقط از علف آن استفاده كند . مسأله اختصاصى بهجت : مسأله 1644 انسان مىتواند از ميوهء درختى كه در مسير عبور عمومى است ، حتَّى اگر مالك مشخّص داشته باشد ، بخورد ، ولى نبايد موجب افساد يا از بين رفتن درخت و ميوه شود ، و بنا بر أحوط بايد چيزى از ميوه را با خود نبرد . نقد و نسيه مسأله 2104 اگر جنسى را نقد بفروشند ، خريدار و فروشنده ، بعد از معامله مىتوانند جنس و پول را از يكديگر مطالبه نموده و تحويل بگيرند ( 1 ) و تحويل دادن خانه و زمين و مانند اينها به اين است كه آن را در اختيار خريدار بگذارند كه بتواند در آن تصرّف كند و تحويل دادن فرش و لباس و مانند اينها به اين است كه آن را طورى در اختيار خريدار بگذارند كه اگر بخواهد آن را بجاى ديگر ببرد فروشنده جلوگيرى نكند . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : و تحويل دادن در منقول مانند فرش و لباس و غير منقول مانند خانه و زمين به اين است كه دست از آن چيز بردارد و طورى آن را در اختيار طرف قرار دهد كه چنانچه بخواهد ، بتواند در آن تصرّف كند ؛ و اين معنى به اختلاف موارد مختلف مىباشد . زنجانى : و تحويل دادن اشياء غير منقول همچون خانه و زمين و اشياء منقول همچون