سيستانى : مسأله چند چيز هنگام معامله مكروه شمرده شده ، كه بعضى از آنها از اين قرار است : اوّل : بيان نكردن معايب جنس اگر غش به حساب نيايد ؛ و گرنه حرام است . دوم : قسم خوردن اگر راست باشد ؛ و گرنه حرام است . سوم : آنكه كار خود را كفن فروشى قرار دهد . چهارم : بيش از مقدار نياز از مؤمن و كسى كه به او وعدهء نيكى داده است بگيرد . پنجم : معامله بين اذان صبح و اوّل آفتاب . ششم : آنكه كسى از اهل شهر ، وكيل بازرگانان غريب شود در خريد يا فروش ، بلكه احتياط مستحبّ ترك آن است . هفتم : آن كه براى خريدن جنسى كه مؤمنى مىخواهد بخرد ، داخل معاملهء او شود ، بلكه احتياط مستحبّ ترك آن است . مكارم : مسأله بسيارى از فقهاء معاملات زير را مكروه شمرده‌اند و بهتر است از آنها اجتناب شود : ( 1 صرّافى و هر كارى كه ممكن است انسان را به ربا خوارى يا ساير اعمال حرام بكشاند . 2 كفن فروشى ، هرگاه به صورت شغل و حرفه درآيد . ( 3 معامله با افراد پست و كسانى كه اموالشان مشكوك است هر چند ظاهراً اموالشان حلال باشد . 4 معامله بين اذان صبح و اوّل آفتاب . ( 5 هرگاه كسى اقدام به خريدن چيزى كرده و هنوز معاملهء او تمام نشده ، ديگرى داخل معامله او شود . بهجت : مسأله بعضى از معاملات مكروه عبارتند از : كسب كردن به چيزهايى كه غالباً به حرام يا مكروه مىانجامد ، مثل مواردى كه غالباً ابتلا به ربا در آن است . فروختن غذا به كسى كه براى وقتِ گرانى احتكار مىكند ، شغل خود را سر بريدن حيوانات قرار دادن ، معامله كردن با كسانى كه عادت بر اجتناب از محرّمات ندارند و همچنين با اطفال ؛ كه اصل معامله با آنها شرعاً صحيح ، ولى مورد شبهه است . معاملات باطل " 1 " مسأله 2055 در چند مورد ، معامله باطل است ( 1 ) : اوّل : خريد و فروش عين نجس مثل بول و غائط و مسكرات ، بنا بر أقوى در بعضى و بنا بر احتياط واجب در بعضى ( 2 ) دوم : خريد و فروش مال غصبى ، مگر آن كه صاحبش معامله را اجازه كند ( 3 ) سوم : خريد و فروش چيزهايى كه مال نيست ( 4 ) چهارم : معاملهء چيزى كه منافع معمولى آن حرام باشد ( 5 ) مثل آلات قمار و موسيقى ( 6 ) پنجم : معامله‌اى كه در آن ربا باشد ( 7 ) و حرام است غش در معامله يعنى فروختن جنسى كه ( 8 ) با چيز ديگر مخلوط است ( 9 ) ، در صورتى كه آن چيز معلوم نباشد و فروشنده هم به خريدار نگويد ، مثل فروختن روغنى كه آن را با پيه مخلوط كرده است و اين عمل را غش مىگويند ( 10 ) از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم منقول است كه فرمود ( 11 ) : " از ما نيست كسى كه در معاملهء با مسلمانان غش كند يا به آنان ضرر بزند يا تقلب و حيله نمايد و هر كه با برادر مسلمان خود غش كند ، خداوند بركت روزى او را مىبرد و راه معاش او را مىبندد و او را به خودش واگذار مىكند " ( 12 ) . ) *

--> " 1 " ( اراكى ) ، ( مكارم ) ، ( زنجانى ) : معاملات باطل و حرام ( خوئى ) ، ( گلپايگانى ) ، ( صافى ) ، ( سيستانى ) ، ( تبريزى ) ، ( فاضل ) : معاملات حرام