اراكى : مگر آن كه طرفين معامله ، قطع نظر از معامله ، راضى به تصرّف يكديگر در مال هم باشند . . مكارم : ولى مىتواند معامله را انجام دهد و قبل از تصرّف در مال ، حكم آن را سؤال كرده ، مطابق آن عمل كند ، ولى اگر در موقع معامله احكام آن را مىدانسته و بعد از معامله شك كند صحيح انجام داده يا نه ؟ معامله او صحيح است . زنجانى : مسأله اگر انسان نداند معامله‌اى كه پيشتر انجام داده ، صحيح است يا باطل ، حكم به صحّت معامله مىشود و مىتواند در مالى كه گرفته تصرّف نمايد . مسأله 2053 كسى كه مال ندارد و مخارجى بر او واجب است مثل خرج زن و بچه ، بايد كسب كند و براى كارهاى مستحبّ مانند وسعت دادن به عيالات و دستگيرى از فقرا ، كسب كردن مستحبّ است . اينمسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست مكارم : مسأله كسب و كار و تلاش براى زندگى از طريق تجارت و زراعت و صنعت و مانند آن براى كسانى كه مخارج همسر و فرزند خود را ندارند واجب است ، همچنين براى حفظ نظام و تأمين احتياجات جامعهء اسلامى ؛ و در غير اين صورت ، مستحبّ مؤكَّد است ، مخصوصاً براى كمك به فقرا و يا وسعت بخشيدن به زندگى خانواده . معاملات مكروه مسأله 2054 عمدهء معاملات مكروه از اين قرار است ( 1 ) : اوّل : بنده فروشى ( 2 ) . دوم : قصابى ( 3 ) . سوم : كفن فروشى . چهارم : معاملهء با مردمان پست ( 4 ) پنجم : معامله بين اذان صبح و اوّل آفتاب ( 5 ) ششم : آن كه كار خود را خريد و فروش گندم و جو و مانند اينها قرار دهد . هفتم : آن كه براى خريدن جنسى كه ديگرى مىخواهد بخرد داخل معامله او شود ( 6 ) ) * ( 1 ) زنجانى : گروهى از معاملات مكروه بوده و كارهايى چند ، در معامله كراهت دارد كه عمده آنها عبارتند از : . . . ( 2 ) اراكى : اوّل : برده فروشى . . گلپايگانى ، صافى ، نورى : اوّل : مِلك فروشى . . . خوئى ، تبريزى ، زنجانى : اوّل : مِلك فروشى ، مگر اينكه ملك ديگرى با پول آن بخرد . . ( 3 ) اراكى : دوم : شغل قراردادن ذبح حيوانات . . ( 4 اراكى : و تنگنظر . . ( 5 ) گلپايگانى ، صافى : پنجم : معامله بين طلوع صبح و اوّل آفتاب . . ( 6 ) زنجانى : هفتم : داخل معامله شدن براى خريدن يا فروختن جنسى كه برادر مؤمن مىخواهد بخرد يا بفروشد . هشتم : فرق گذاشتن بين مشتريهاى مسلمان ، مگر به جهت علم و تقوى . نهم : سختگيرى در معامله در جايى كه قيمت عادلانه باشد . ولى چانه زدن و سختگيرى براى اجتناب از زيان ديدن ، مستحبّ است . دهم : قسم خوردن اگر راست باشد و گرنه حرام است .