ياد بگيرد [ 1 ] چنانچه از حضرت صادق عليه السلام روايت شده : [ 2 ] كسى كه مىخواهد خريد و فروش كند ، بايد احكام آن را ياد بگيرد و اگر پيش از ياد گرفتن احكام آن خريد و فروش كند ، بواسطهء معامله هاى باطل و شبهه ناك به هلاكت مىافتد . چهار چيز در خريد و فروش مستحبّ است : [ 3 ] اوّل : آن كه در قيمت جنس بين مشتريهاى مسلمان فرق نگذارد . دوم : آن كه در قيمت جنس سختگيرى نكند . [ 4 ] سوم : آن كه چيزى را كه مىفروشد زيادتر بدهد و آنچه را كه مىخرد كمتر بگيرد . چهارم : آن كه كسى كه با او معامله كرده ، اگر پشيمان شود و از او تقاضا كند كه معامله را به هم بزند ، براى به هم زدن معامله حاضر شود . مكارم : مسأله بر هر مسلمانى واجب است احكام معاملات را به مقدارى كه معمولًا مورد احتياج اوست ياد بگيرد و بر علما واجب است اين احكام را به مردم بياموزند . مستحبّ است فروشنده ميان مشتريها در قيمت جنس فرق نگذارد و سختگيرى نكند ، قسم نخورد و اگر مشترى پشيمان شده و از او تقاضاى فسخ معامله را كند ، بپذيرد . مسأله 2052 اگر انسان نداند ( 1 ) معامله‌اى كه كرده صحيح است يا باطل ( 2 ) نمىتواند در مالى كه گرفته تصرّف نمايد ( 3 ) ولى چنانچه در موقع معامله ، احكام آن را مىدانسته و بعد از معامله شك كند ، تصرّف او اشكال ندارد و معامله صحيح است . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) خوئى ، گلپايگانى ، تبريزى ، صافى ، سيستانى : اگر انسان براى ندانستن مسأله نداند . . ( 2 ) سيستانى : نه در مالى كه گرفته است مىتواند تصرّف نمايد و نه در مالى كه تحويل داده است ، بلكه بايد مسأله را ياد بگيرد يا احتياط كند هر چند با مصالحه باشد ، ولى اگر بداند طرف راضى به تصرّف در آن است ، هر چند معامله باطل باشد ، تصرّف جايز است . ( 3 ) گلپايگانى ، خوئى ، صافى ، تبريزى : بقيّه مسأله ذكر نشده . [ 1 ] سيستانى : بلكه چنانچه به واسطه ياد نگرفتن در معرض ارتكاب حرام يا ترك واجبى باشد ، ياد گرفتن لازم است . . زنجانى : بر شخص كاسب لازم است احكام خريد و فروش را در موارد محلّ ابتلاء ياد بگيرد ، تا در اثر ندانستن احكام ، به حرام گرفتار نشود . . [ 2 ] تبريزى : حضرت صادق عليه السلام فرمودند : . . [ 3 ] زنجانى : كارهايى در خريد و فروش مستحبّ است از جمله : . . [ 4 ] سيستانى : چند چيز در خريد و فروش مستحبّ شمرده شده است : اوّل : آن كه در قيمت جنس بين مشتريها فرق نگذارد مگر به لحاظ فقر و مانند آن دوم : آن كه در ابتداى نشستن براى تجارت ، شهادتين را بگويد و هنگام معامله تكبير بگويد . . [ موارد اوّل و سوّم در رسالهء آيت الله زنجانى نيست ]