سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
194
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
احكام خريد و فروش [ احكام خريد و فروش از رساله امام خمينى ره ] " مسأله اختصاصى " اقسام معاملات بهجت : معاملات چند قسم مىباشد : 1 معاملات باطل . 2 معاملات مكروه . 3 خريد و فروش ميوه . 4 معاملهء سلف . 5 خريد و فروش طلا به طلا ، يا نقره به نقره . كه تفصيل هر كدام از آنها به ترتيب در مسائل بعدى ذكر خواهد شد . چيزهايى كه در خريد و فروش مستحبّ است مسأله 2051 ياد گرفتن احكام معاملات به قدرى كه مورد احتياج است ( 1 ) لازم است ، و مستحبّ است ( 2 ) فروشنده بين مشتريها در قيمت جنس فرق نگذارد ( 3 ) و در قيمت جنس سختگيرى نكند ، و كسى كه با او معامله كرده اگر پشيمان شود و از او تقاضا كند كه معامله را به هم بزند بپذيرد . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) نورى : كه اگر ياد نگيرد ممكن است به حرام بيفتد و معامله باطلى انجام بدهد . . ( 2 ) اراكى : بهتر است . . ( 3 ) اراكى : و مستحبّ است فروشنده و مشترى در قيمت جنس سختگيرى نكنند و اگر يكى از آنان پشيمان شود و از ديگرى تقاضا كند كه معامله را به هم بزند بپذيرد . نورى : مگر به لحاظ علم و تقوى . . گلپايگانى ، صافى : مسأله پنج چيز در خريد و فروش مستحبّ است : اوّل : ياد گرفتن احكام آن ، بلكه اگر بداند در ميان معاملاتى كه مىكند هم معاملهء حرام و باطل و هم حلال و صحيح است و نتواند تشخيص دهد ، واجب است ياد گرفتن احكام آنها يا ترك آن معاملات . حضرت صادق عليه السلام فرمودند : " كسى كه مىخواهد خريد و فروش كند ، بايد احكام آن را ياد بگيرد و اگر پيش از ياد گرفتن احكام آن ، خريد و فروش كند بواسطهء معامله هاى باطل و شبهه ناك به هلاكت مىافتد " . دوم : آنكه در قيمت جنس بين مشتريها فرق نگذارد مگر به لحاظ علم و تقوى . سوم : آنكه در قيمت جنس سختگيرى نكند . چهارم : آنكه چيزى را كه مىفروشد زيادتر بدهد و آنچه را كه مىخرد كمتر بگيرد . پنجم : آنكه كسى كه با او معامله كرده ، اگر پشيمان شود و از او تقاضا كند كه معامله را به هم بزند ، براى به هم زدن معامله حاضر شود . خوئى : مسأله شخص كاسب سزاوار است احكام خريد و فروش در موارد محلّ ابتلاء را