و ورثه قرض او را ندهند يا به جهت ديگر انسان نتواند طلب خود را بگيرد ، بنا بر احتياط مستحبّ طلبى را كه از او دارد بابت زكات حساب نكند . مسأله 1935 چيزى را كه انسان بابت زكات به فقير مىدهد لازم نيست به او بگويد كه زكات است بلكه اگر فقير خجالت بكشد ، مستحبّ است به طورى كه دروغ نشود به اسم پيشكش بدهد ( 1 ) ولى بايد قصد زكات نمايد . ) * ( 1 ) اراكى ، گلپايگانى ، صافى : مستحبّ است به اسم پيشكش بدهد . . خوئى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى ، زنجانى : مستحبّ است مال را به قصد زكات به او داده و زكات بودنش را اظهار ننمايد . بهجت : مسأله موقع دادن زكات به فقير لازم نيست به او بگويد كه زكات است . مكارم : مسأله لازم نيست به فقير بگويند كه اين مال زكات است بلكه مىتوان زكات را به صورت هديه به او داد ( البتّه به طورى كه دروغ نشود ) ولى در هر حال بايد قصد زكات كند . مسأله 1936 اگر به خيال اين كه كسى فقير است به او زكات بدهد ، بعد بفهمد فقير نبوده ، يا از روى ندانستن مسأله به كسى كه مىداند فقير نيست زكات بدهد ( 1 ) چنانچه چيزى را كه به او داده باقى باشد ، بايد ( 2 ) از او بگيرد و به مستحقّ بدهد و اگر از بين رفته باشد ( 3 ) ، پس اگر كسى كه آن چيز را گرفته مىدانسته يا احتمال مىداده كه زكات است ( 4 ) ، انسان بايد ( 5 ) عوض آن را از او بگيرد و به مستحقّ بدهد ، ( 6 ) ولى اگر به غير عنوان زكات داده نمىتواند چيزى از او بگيرد و بايد از مال خودش زكات را به مستحقّ بدهد ، و در همهء صور مىتواند از مال خودش زكات را بدهد و از كسى كه گرفته مطالبه نكند . ) * ( 1 ) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : كافى نيست ، پس . . ( 2 ) بهجت : مىتواند . . ( 3 ) بهجت : أظهر اين است كه گيرنده در صورت جهل ضامن نيست امّا اگر كسى كه آن چيز را گرفته مىدانسته يا احتمال مىداده كه زكات است و مىدانسته كه خودش فقير نيست و ممكن است آن چيز يا عوضش را از او بگيرند ، اگر مىتواند بايد عوض آن را از او بگيرد و به مستحقّ بدهد و اگر گيرنده ادّعا كند نمىدانسته آن مال زكات است ، همين كه دهندهء زكات مىگويد : به عنوان زكات داده‌ام ، پذيرفته مىشود ، و در صورت بقاى عين آن مال ، حقّ پس گرفتن آن را دارد ولى مىتواند پس نگيرد و از مال خود دوباره بدهد . ( 4 ) اراكى ، گلپايگانى ، خوئى ، صافى ، تبريزى : مىدانسته كه زكات است . . ( 5 ) خوئى : انسان مىتواند . . ( 6 ) اراكى : و در تمام صور مىتواند از مال خودش زكات را بدهد و از كسى كه گرفته مطالبه نكند . گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : و اگر نمىدانسته زكات است ، نمىتواند چيزى از او بگيرد و بايد از مال خودش زكات را به مستحقّ بدهد . سيستانى : اگر كسى كه آن چيز را گرفته ، مىدانسته زكات است ، انسان مىتواند عوض آن را از او بگيرد و به مستحقّ بدهد . و اگر نمىدانسته زكات است ، نمىتواند چيزى از او بگيرد و بايد از مال